భారత్‌లో మొదటిసారిగా బ్లడ్ డొనేట్ చేసిందెవరు?

భారత్‌లో మొదటిసారిగా ఒక నిర్దిష్ట వ్యక్తి పేరుతో కాకుండా, ఒక సామూహిక హ్యుమానిటేరియన్ ఉద్యమంగా రక్తదానం ప్రారంభమైంది.

1942లో దేశంలోనే మొదటిసారిగా ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు, ఆంగ్లో- ఇండియన్‌ కమ్యూనిటీకి చెందిన వ్యక్తులు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చి భారత్‌లో తొలిసారిగా రక్తదానం చేశారు

ఆ సమయంలో జరుగుతున్న రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో తీవ్రంగా గాయపడిన సైనికుల ప్రాణాలను కాపాడటం కోసం ఈ రక్తదాన ప్రక్రియను భారత్‌లో అధికారికంగా ప్రారంభించారు.

రక్తదానాన్ని క్రమబద్ధీకరించడానికి 1942 మార్చిలో కోల్‌కతాలో భారత్‌లో మొదటి బ్లడ్ బ్యాంకు ఏర్పాటు చేశారు.

కోల్‌కతాలోని ఆల్‌ ఇండియా ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ హైజీన్ అండ్ పబ్లిక్‌ హెల్త్ భవనంలో తొలి బ్లడ్ బ్యాంకు ఏర్పాటైంది.

ఈ మొదటి బ్లడ్ బ్యాంక్ నిర్వహణ బాధ్యతలను ఇండియన్ రెడ్‌క్రాస్ సొసైటీ బెంగాల్‌ బ్రాంచ్ విజయవంతంగా చూసుకుంది.

భారత్‌లో బ్లడ్ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ పునాదుల వెనుక డాక్టర్‌ శివదేవ్‌ సింగ్ గ్రెవాల్ వంటి వైద్యుల కృషి ఉంది.

పెయిడ్‌ డోనర్స్ పద్దతిని మార్చడానికి లీలా మూల్గావ్కర్‌ 1954లో ముంబైలో స్వచ్ఛంద రక్తదాన శిబిరాలను ప్రారంభించారు.

భారత్‌లో రక్తదాన ఉద్యమాన్ని దేశవ్యాప్తంగా ఉద్ధృతంగా చేసిన డాక్టర్‌ జేజీ జాలీని భారత రక్తమార్పిడి వైద్య పితామహుడిగా పిలుస్తారు.

డాక్టర్ జేజి జాలీ చొరవతోనే అక్టోబర్ 1న జాతీయ రక్తదాన దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు.

1998 జనవరి 1 నుంచి భారత్‌లో రక్తం కొనడం, అమ్మడం పూర్తిగా నిషేధం.