సనాతన ధర్మంలోని అతిపెద్ద , అత్యంత పవిత్రమైన కార్యక్రమాలలో ఒకటైన, ప్రపంచ ప్రసిద్ధ జగన్నాథ రథయాత్ర కోసం ఒడిశాలోని పూరీలో కౌంట్డౌన్ ప్రారంభమైంది . క్యాలెండర్ పూరీ ఆలయ సంప్రదాయం ప్రకారం, ఈ సంవత్సరం రథయాత్ర ప్రధానంగా జూలై 16, 2026న ప్రారంభమై జూలై 27, 2026 వరకు కొనసాగుతుంది. మత విశ్వాసాల ప్రకారం, ఈ రథయాత్రలో మనస్ఫూర్తిగా పాల్గొని, భగవంతుని రథం తాడును లాగే ఏ భక్తుడైనా శాశ్వత పుణ్యాలను పొందడమే కాకుండా, వారి అనేక జన్మల పాపాలు కూడా తొలగిపోయి, మోక్షానికి మార్గం సుగమం అవుతుందని నమ్మకం. అయితే, ఇది అత్యంత పవిత్రమైన క్రమశిక్షణతో కూడిన పండుగ కాబట్టి, ఇందులో పాల్గొనే భక్తుల కోసం కొన్ని కఠినమైన నియమాలు,నిషేధాలున్నాయి. మీరు కూడా 2026లో ఈ పవిత్ర యాత్రలో భాగం కావడానికి పూరీకి వెళుతున్నట్లయితే ఈ విషయాలు తప్పకుండా తెలుసుకోండి.
ఈ తప్పులు చేయవద్దు
జగన్నాథ్ పూరికి తరలివచ్చే లక్షలాది జనసమూహం మధ్య మీ ఆధ్యాత్మిక యాత్రను విజయవంతం చేసుకోవాలంటే, ఈ నియమాలను కచ్చితంగా పాటించండి:
1. మహాప్రసాదాన్ని అగౌరవపరచడం మహాపాపం
జగన్నాథ ఆలయంలోని ప్రఖ్యాత, వైభవోపేతమైన వంటగదిలో తయారుచేసే 'మహాప్రసాదం' సాక్షాత్తు బ్రహ్మ స్వరూపం. ఈ ప్రసాదాన్ని సాక్షాత్తు లక్ష్మీదేవి పర్యవేక్షణలో తయారు చేస్తారని నమ్ముతారు. మీ యాత్రలో గానీ, ఆలయ ప్రాంగణంలో గానీ ఎవరైనా మీకు ఈ ప్రసాదాన్ని అందిస్తే, దానిని ఎన్నడూ తిరస్కరించవద్దు. మహాప్రసాదాన్ని నేలపై జారవిడవడం, దానిని తొక్కడం, లేదా తిన్న తర్వాత పళ్ళెంలో మిగిల్చివేయడం వంటివి సాక్షాత్తు భగవంతునికే అవమానంగా ,ఘోరమైన పాపంగా పరిగణిస్తారు. ఎల్లప్పుడూ ప్రసాదాన్ని గౌరవంగా, తలవంచి స్వీకరించండి.
2. రథాన్ని లాగేటప్పుడు అహంకారం, దూషణ, తోపులాట
పూరీ రథయాత్ర సాంఘిక సామరస్యానికి, సమానత్వానికి గొప్ప ప్రతీక. స్వామివారి ఆస్థానంలో పెద్ద, చిన్న, రాజు, పేద అనే భేదం లేదు. రథపు తాడును తాకితే చాలు, మోక్షం లభిస్తుందని నమ్ముతారు. అయితే, ఈ తాడును పట్టుకునే లేదా లాగే పోటీలో ఇతర భక్తులను గాయపరచడం, వారిని తోయడం, లేదా దూషణలు చేయడం వంటివి మీరు కూడగట్టుకున్న పుణ్యాన్ని తక్షణమే నాశనం చేస్తాయి. అహంకారాన్ని విడిచిపెట్టి, అత్యంత వినయంతో, సేవాభావంతో స్వామివారి రథాన్ని ఎల్లప్పుడూ లాగాలి.
3. తోలు వస్తువులు , తామసిక ఆహారానికి దూరంగా ఉండండి.
మీరు దర్శనం కోసం ప్రధాన రథాలను సమీపించాలనుకున్నా లేదా తాడును లాగాలనుకున్నా, తోలు బెల్టులు, సంచులు, బూట్లు లేదా చెప్పులు వంటి అపవిత్రమైన వస్తువులను తీసుకువెళ్లడం మానుకోండి. అంతేకాకుండా, సంపూర్ణ మానసిక, శారీరక పవిత్రతను పాటించడం అత్యవసరం. యాత్రలో పాల్గొనడానికి ముందు మాంసం, మద్యం లేదా మరే ఇతర తామసిక లేదా మత్తు పదార్థాలను సేవించడం ఖచ్చితంగా నిషిద్ధం. అలా చేసిన వారికి మహాప్రభువు ఆశీస్సులు ఎప్పటికీ లభించవు.
నిరంతర జపం: రథయాత్ర అంతటా మీ మనస్సును, మాటను పవిత్రంగా ఉంచుకోండి. మనసులో "జై జగన్నాథ్" లేదా "హరే కృష్ణ మహామంత్రాన్ని" జపించండి .
పూరీకి వచ్చే దూర ప్రాంతాల భక్తులకు, వృద్ధులకు, వికలాంగులకు లేదా రోగులకు సహాయం చేయండి.
స్వామివారు తన మేనత్త ఇంటియైన గుండిచా ఆలయానికి చేరుకున్నప్పుడు, ఆలయ నిర్వాహకులు సేవధార్లు నిర్దేశించిన సాంప్రదాయ దర్శన నియమాలను, మర్యాదను పూర్తిగా గౌరవించాలి.
జగన్నాథ రథయాత్రను ఎందుకు నిర్వహిస్తారు?
పురాణాల ప్రకారం, సంవత్సరానికి ఒకసారి జగన్నాథ స్వామి సాక్షాత్తు శ్రీమందిర గర్భగుడి నుంచి తన భక్తులకు దర్శనమిచ్చి వారి బాధలను తీరుస్తారు. ఈ యాత్ర స్వామికి, ఆయన భక్తులకు మధ్య ఉన్న అద్వితీయమైన ప్రేమ, అచంచలమైన భక్తి సమానత్వం అనే సందేశాన్ని తెలియజేస్తుంది. ఒక భక్తుడు ఆలయానికి చేరుకోలేనప్పుడు, స్వామి స్వయంగా వీధుల్లోకి నడిచి వచ్చి తన భక్తులను కలుస్తారనే వాస్తవానికి రథయాత్ర ఒక సజీవ సాక్ష్యం.ఈ యాత్ర యొక్క మరో ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఏంటంటే, స్వామివారు తన మేనత్త ఇంటికి (గుండిచా ఆలయం) వెళ్లి, అక్కడ సుమారు తొమ్మిది రోజుల పాటు విశ్రాంతి తీసుకుంటారు. ఆ తర్వాత, ఆయన "బహుదా యాత్ర" (తిరుగు ప్రయాణం) ద్వారా తన ప్రధాన ఆలయానికి తిరిగి వస్తారు.
అద్భుతమైన శిల్పకళ: మూడు వైభవోపేతమైన రథాల విశేషాలను తెలుసుకోండిపూరీ రథయాత్ర యొక్క అత్యంత విశిష్టమైన లక్షణం ఏమిటంటే, ఊరేగింపులో ఉపయోగించే మూడు భారీ రథాలను ప్రతి సంవత్సరం కొత్తగా నిర్మిస్తారు. ఈ రథాల నిర్మాణంలో ఒక్క ఇనుప మేకు కూడా ఉపయోగించరు, ఇది ప్రాచీన భారతీయ హస్తకళకు ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ.
నందిఘోష రథం - జగన్నాథ స్వామి రథం ఇది - మూడు రథాలలోకెల్లా ఎత్తైనది మరియు పసుపు, ఎరుపు రంగు వస్త్రాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
తలధ్వజ రథం - ఇది జగన్నాథుని అన్న అయిన బలభద్రుని రథం, దీనిని ఆకుపచ్చ, ఎరుపు రంగు వస్త్రాలతో, ప్రత్యేకమైన చెక్కడాలతో అలంకరిస్తారు
దర్పదాలన్ రథం- దేవి సుభద్ర రథం ఇది - నలుపు, ఎరుపు రంగు వస్త్రాలతో అలంకరిస్తారు రథాల కోసం కలప ఎంపిక పవిత్రమైన అక్షయ తృతీయ రోజున ప్రారంభమవుతుంది . వేప , ఆసన్ వంటి నిర్దిష్ట జాతుల చెట్ల కలపను మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు.
రథయాత్రను వీక్షిస్తున్నప్పుడు లేదా రథపు తాడును లాగుతున్నప్పుడు ఈ మంత్రాలను జపించడం భక్తులకు ప్రయోజనకరం
1. మహామంత్రం
నీలాచల నివాసాయ నిత్యాయ పరమాత్మనే ।బలభద్రా సుభద్రాభ్య జగన్నాథాయ తే నమః ।
భావం: నీలాచల్ (పూరీ)లో కొలువై ఉన్న, పరమ తండ్రి, పరమాత్మ యొక్క శాశ్వత రూపమైన, తన సోదరుడైన బలభద్రుడు , సోదరి సుభద్రతో కలిసి ఆసీనుడైన జగన్నాథునికి నా పునరావృత నమస్కారాలు.
2. ధ్యాన మంత్రం
జగన్నాథ స్వామి నయన పథ గమీ భవతు మే।
భావం: ఓ విశ్వనాథా, జగన్నాథా! మీరు ఎల్లప్పుడూ నా కనుల ముందు ఉండి, సరైన మార్గంలో నడవడానికి నాకు స్ఫూర్తినివ్వండి.
జగన్నాథ రథయాత్ర కేవలం ఒక మతపరమైన పండుగ మాత్రమే కాదు; ఇది భారతదేశ సాంస్కృతిక వైవిధ్యం, అచంచలమైన విశ్వాసం , సామాజిక ఐక్యతల ఒక గొప్ప సంగమం. 2026వ సంవత్సరం జూలై 16న ప్రారంభమయ్యే ఈ తొమ్మిది రోజుల మహోత్సవం, లక్షలాది సనాతన ధర్మ అనుచరులకు ఆధ్యాత్మిక జాగృతి నూతన ఉదయాన్ని తీసుకువస్తుంది. మీరు కూడా ఈ దివ్య వేడుకలో భాగం కాబోతున్నట్లయితే, నియమ నిబంధనలకు లోబడి మహాప్రభు భక్తిలో లీనమై, మీ జీవితాన్ని పుణ్యమయం చేసుకోండి.