How Screenshots Affect Memory: ఈ రోజుల్లో, మనం చూసే ఏ ముఖ్యమైన సమాచారం, చిత్రం లేదా సందేశానికైనా వెంటనే స్క్రీన్షాట్ తీసుకుంటాం. స్క్రీన్షాట్ తీసుకోవడం వల్ల ఆ సమాచారం శాశ్వతంగా భద్రపరచబడుతుందని, అది మనకు గుర్తుండటానికి సహాయపడుతుందని మనం నమ్ముతాము. అయితే, ఒక కొత్త అధ్యయనం దీనికి పూర్తి విరుద్ధమైన విషయాన్ని వెల్లడించింది. ఆ పరిశోధన ప్రకారం, పదేపదే స్క్రీన్షాట్లు తీసుకునే అలవాటు వాస్తవానికి మన జ్ఞాపకశక్తిని బలహీనపరుస్తోంది.
అమెరికా విశ్వవిద్యాలయంలో చేసిన పరిశోధన
ఈ పరిశోధనను అమెరికాలోని బింగ్హామ్టన్ విశ్వవిద్యాలయ శాస్త్రవేత్తలు నిర్వహించారు. ఫోటోలు లేదా స్క్రీన్షాట్లు తీసుకునే అలవాటు జ్ఞాపకశక్తిని మెరుగుపరచడానికి బదులుగా బలహీనపరుస్తుందని పరిశోధకులు కనుగొన్నారు. పరిశోధకులు ఈ పరిస్థితికి 'ఫోటో-టేకింగ్ ఇంపెయిర్మెంట్ ఎఫెక్ట్' అని ఒక నిర్దిష్ట పేరు పెట్టారు. సులభంగా చెప్పాలంటే, ఒక వస్తువును జాగ్రత్తగా చూసి ముందుకు సాగిపోయే వ్యక్తితో పోలిస్తే, దానిని ఫోటో తీసే వ్యక్తి దాని గురించి అంతగా గుర్తుంచుకోలేడు.
ఈ ప్రయోగం ఎలా చేశారు?
ఈ అధ్యయనం కోసం, విద్యార్థులకు పెయింటింగ్లు, స్కెచ్లతో సహా ఫోటోలను చూపించారు. కొన్ని కళాకృతుల స్క్రీన్షాట్లు తీయమని వారిని కోరగా, మరికొన్నింటిని కేవలం గమనించమని చెప్పారు. ఆ తర్వాత, విద్యార్థులందరినీ ఆ కళాకృతుల గురించి వివరమైన ప్రశ్నలు అడిగారు. స్క్రీన్షాట్లు తీసిన ఫోటోల గురించి విద్యార్థులు తక్కువగా గుర్తుంచుకున్నారని, అయితే ఫోటోలు తీయకుండా కేవలం గమనించిన వాటి గురించి మరింత కచ్చితమైన వివరాలను గుర్తుంచుకున్నారని ఫలితాలు చూపించాయి.
ఆశ్చర్యకరమైన విషయం వెలుగులోకి
ఈ అధ్యయనంలో అత్యంత ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, చాలా మంది విద్యార్థులు తాము ఏ ఫోటోను స్క్రీన్షాట్ చేశారో కూడా మర్చిపోయారు, కానీ ఏ ఫోటోను స్క్రీన్షాట్ చేయలేదో మాత్రం స్పష్టంగా గుర్తుంచుకున్నారు. స్క్రీన్షాట్ తీసుకున్న తర్వాత, మెదడు ఆ సమాచారాన్ని గుర్తుంచుకోవడానికి ప్రయత్నించడం మానేస్తుందని ఇది స్పష్టంగా చూపిస్తుంది.
ఈ అలవాటు ఎందుకు ప్రమాదకరం?
పరిశోధకుల ప్రకారం, దీని వెనుక అనేక నిర్దిష్ట కారణాలు ఉన్నాయి. మొదటి కారణం పరధ్యానం. మనం ఫోటో లేదా స్క్రీన్షాట్ తీసుకున్నప్పుడు, మన దృష్టి బటన్లు నొక్కడం, స్క్రీన్ను సెట్ చేయడం వైపు మళ్లుతుంది, అయితే ఈ శక్తిని ఒక జ్ఞాపకాన్ని ఏర్పరచుకోవడానికి ఉపయోగించాలి. రెండో కారణం కాగ్నిటివ్ ఆఫ్లోడింగ్. ఫోన్లో సమాచారం సురక్షితంగా ఉందని మెదడుకు నమ్మకం కలిగినప్పుడు, అది దానిని గుర్తుంచుకోవడానికి ప్రయత్నించడం మానేస్తుంది. అందుకే ప్రజలు ఫోన్ నంబర్లను గుర్తుంచుకోలేరు, ఎందుకంటే అవి ఫోన్లో సేవ్ చేసి ఉంటాయి.
స్క్రీన్షాట్లకు బదులుగా డైరీలో రాయడంపై సలహా
మీరు ఏదైనా ముఖ్యమైన విషయాన్ని ఎక్కువ కాలం గుర్తుంచుకోవాలనుకుంటే, మీ మొబైల్ ఫోన్లో స్క్రీన్షాట్ తీసుకోవడానికి బదులుగా దానిని డైరీలో లేదా కాగితంపై రాసుకోవాలని శాస్త్రవేత్తలు సూచిస్తున్నారు. రాస్తున్నప్పుడు మెదడు సమాచారాన్ని జాగ్రత్తగా అర్థం చేసుకుని, ప్రాసెస్ చేస్తుంది, అయితే స్క్రీన్షాట్ తీసుకోవడం ఈ పనిని పూర్తిగా ఆపేస్తుంది, దీనివల్ల విషయాన్ని మరచిపోవడం సులభం అవుతుంది. పరిశోధనలో వెల్లడైన మరో విషయం ఏమిటంటే, దాదాపు 90 శాతం మంది అమెరికన్లు తమ ఫోన్లను ఉపయోగిస్తున్నారు, ప్రతి వ్యక్తి రోజూ సుమారు 20 ఫోటోలు తీస్తుండగా, వారి ఫోన్లలో ఇప్పటికే దాదాపు 2,000 ఫోటోలు నిల్వ ఉన్నాయి.