మంచుతో కప్పిన హిమాలయ శిఖరాల నుంచి తమిళనాడులోని మైదానాల వరకు విస్తరించి ఉన్న వేలాది దేవాలయాల నిర్మాణం ద్వారా భారతదేశం ఆధ్యాత్మిక ఆత్మ వెల్లడవుతుంది. ఈ దేవాలయాలు ఆచారం, భక్తి , ఆధ్యాత్మిక సామరస్యం సారూప్య స్ఫూర్తిని ప్రదర్శిస్తున్నప్పటికీ ఈ రెండు నిర్మాణాలు వేర్వేరు శైలిలో ఉంటాయి
ఉత్తర భారతదేశంలోని నాగర శైలి - దక్షిణ భారతదేశంలోని ద్రావిడ శైలి రూపకల్పనలో చాలా భిన్నంగా ఉంటాయి. అవి చరిత్ర, సంస్కృతి, వాతావరణం ప్రపంచ దృష్టికోణంలో లోతైన వైవిధ్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. ఈ రెండు రకాల భారతీయ ఆలయ నిర్మాణాల మధ్య వ్యత్యాసం ఏంటో తెలుసా?
ఉత్తర భారతదేశంలోని దేవాలయాలు నాగర శైలిపై ఆధారపడి ఉంటాయి.
ఉత్తర భారతదేశంలో గుప్తుల కాలంలో (సుమారు 5వ శతాబ్దం CE) ఉద్భవించింది, దీనిని భారతీయ కళ , సాహిత్యానికి స్వర్ణయుగంగా పరిగణిస్తారు. ఈ శైలి ముఖ్యంగా ఉత్తర భారతదేశంలోని ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్, ఒడిశా , బీహార్ రాష్ట్రాలలో బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. నాగర శైలి ఆలయాలు విలక్షణమైన లక్షణం వాటి వంపుతిరిగిన శిఖరం, ఇది గర్భగుడి పైన నిటారుగా ఉంటుంది. ఈ నిలువు, ఎత్తైన ఆకారం భక్తుడి దృష్టిని , ఆత్మను పైకి ఆకర్షించడానికి ... ప్రాపంచిక మోక్షానికి ప్రతీక. గర్భగుడి సాధారణంగా చీకటిగా ధ్యానభరితంగా ఉంటుంది. నాగర ఆలయాలలో ఖజురహోలోని కందారియ మహాదేవ ఆలయం, కోణార్క్ సూర్య దేవాలయం హిమాలయాలలోని కేదార్నాథ్ ఆలయం ఉన్నాయి.
దక్షిణ ప్రాంతాల ఆధారంగా ద్రావిడ శైలి
నాగర శైలికి భిన్నంగా, ద్రావిడ శైలి పల్లవ రాజవంశం పాలనలో 6వ-7వ శతాబ్దాల CEలో అభివృద్ధి చెందడం ప్రారంభమైంది, కానీ చోళులు, పాండ్యులు తరువాత విజయనగర రాజుల పాలనలో వృద్ధి చెందింది. ఈ ఆలయాలు దక్షిణ రాష్ట్రాలైన తమిళనాడు, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ తెలంగాణలో ప్రముఖంగా ఉన్నాయి. నాగర దేవాలయాల ఎత్తైన శిఖరాలకు భిన్నంగా, ద్రావిడ దేవాలయాలు గర్భగుడి పైన విమానాలు అని పిలిచే పిరమిడ్ ఆకారపు టవర్లను కలిగి ఉంటాయి. కానీ వాటి భారీ గోపురాలు మరింత అద్భుతంగా ఉంటాయి. ఈ గ్రాండ్ గేట్వే టవర్లు సాధారణంగా గర్భగుడి కంటే పెద్దవిగా ఉంటాయి. దేవతలు, రాక్షసులు, నృత్యకారులు, జంతువుల శిల్పాలతో అలంకరించి ఉంటాయి. ద్రావిడ దేవాలయాలు కోటల్లా నిర్మించారు. కేంద్రీకృత ప్రాంగణాలను చుట్టుముట్టిన ఎత్తైన గోడలు ఉన్నాయి, ఇవి ప్రదక్షిణలు, మతపరమైన కార్యకలాపాలు సమాజ పండుగలను ప్రోత్సహిస్తాయి. ఈ ఆలయాలు గట్టి గ్రానైట్తో నిర్మించి, తేమతో కూడిన , రుతుపవన వాతావరణం కలిగిన దక్షిణ ప్రాంతానికి అనువైనవి. ప్రసిద్ధ ఉదాహరణలలో తంజావూరులో బృహదీశ్వర ఆలయం, మధురైలోని మీనాక్షి ఆలయం, రామేశ్వరం ఆలయం హంపిలోని విరూపాక్ష ఆలయం ఈ కోవకు చెందినవే.
మూడవ శైలి 'వేసర' ఉంది..ఇది ఈ రెండింటి నిర్మాణ శైలిలు కలగలపి ఉంటుంది.. దక్కన్ ప్రాంతంలో హోయసల ఆలయాలు వీటికి ఉదాహరణ
గమనిక: ఇక్కడ అందించిన సమాచారం కేవలం నమ్మకాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. పండితులు చెప్పిన వివరాలు, ఆధ్యాత్మిక గ్రంధాల నుంచి సేకరించి అందించిన వివరాలు ఇవి. వీటిని ఎంతవరకూ పరిగణలోకి తీసుకోవాలన్నది పూర్తిగా మీ వ్యక్తిగతం.