When Is Hepatitis An Emergency?: హెపటైటిస్ ఎప్పుడు ప్రాణాంతకమవుతుంది? లీవర్ ఫెయిల్యూర్‌ ప్రమాదాన్ని చెప్పే ఆరు రెడ్‌ఫ్లాగ్స్ ఇవే!

Feeling Sleepy After Eating : భోజనం చేసిన వెంటనే నిద్ర వస్తుందా? నిద్రమత్తును దూరం చేసే టిప్స్ ఇవే

Geddam Vijaya Madhuri — Mon, 27 Jul 2026 12:55:53 +0530

Feeling Sleepy After Eating : భోజనం చేసిన వెంటనే నిద్ర వస్తుందా? నిద్రమత్తును దూరం చేసే టిప్స్ ఇవే

Diabetes and Dengue : మధుమేహం(Type 2 Diabetes) ఉన్నవారికి డెంగ్యూ వస్తే ప్రమాదమా? ఈ లక్షణాలను అస్సలు నిర్లక్ష్యం చేయకండి

Geddam Vijaya Madhuri — Mon, 27 Jul 2026 11:30:25 +0530

Dengue Dangerous for Diabetic Patients : వర్షాకాలంలో వివిధ రకాల ఆరోగ్య సమస్యలు, సీజనల్ వ్యాధులు పెరుగుతాయి. అలాగే డెంగ్యూ కేసులు కూడా వేగంగా వృద్ధి చెందుతాయి. ఇలాంటి సమయాల్లో టైప్ 2 డయాబెటిస్ ఉన్నవారు.. సాధారణ ప్రజల కంటే మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలని నిపుణులు చెప్తున్నారు. నివేదికల ప్రకారం.. టైప్ 2 డయాబెటిస్ ఉన్నవారికి తీవ్రమైన, ప్రాణాంతకమైన డెంగ్యూ వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా వచ్చే ప్రమాదం ఉందని అంటున్నారు.

మధుమేహం ఉంటే ఆ ప్రమాదం ఎక్కువే..

డెంగ్యూ ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో ఉండే మధుమేహ రోగులు సాధారణ ఆరోగ్య సంరక్షణతో పాటు డెంగ్యూ టీకాపై కూడా శ్రద్ధ వహించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అధిక రక్త చక్కెర అనేది శరీర రోగనిరోధక వ్యవస్థను బలహీనపరుస్తుంది. దీనివల్ల డెంగ్యూ వైరస్ శరీరమంతా వేగంగా వ్యాపిస్తుంది. అటువంటి రోగులకు ప్లేట్‌లెట్ కౌంట్ అకస్మాత్తుగా పడిపోవడం.. అంతర్గత రక్తస్రావం, డెంగ్యూ షాక్ సిండ్రోమ్ వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుందని హెచ్చరిస్తన్నారు. వయస్సు, ఊబకాయం, మూత్రపిండాల వ్యాధి, అదుపులో లేని బ్లడ్ షుగర్ వంటి పరిస్థితులు ఈ ప్రమాదాన్ని మరింత పెంచుతాయని పరిశోధనలు చెప్తున్నాయి.

Also Read : డెంగ్యూ vs వైరల్ ఫీవర్.. రెండింటి మధ్య తేడాలు ఇవే, తెలుసుకోకుంటే ప్రమాదమే

డెంగ్యూ టీకా వేసుకోకుంటే మరణమేనా?

నివేదికల ప్రకారం.. భారతదేశంలో 10 కోట్ల మందికి పైగా ప్రజలు మధుమేహంతో బాధపడుతున్నారు. వీరికి షుగర్ లేనివాళ్లతో పోలిస్తే.. గుండెపోటు, పక్షవాతం, తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే ప్రమాదం రెండు నుంచి నాలుగు రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇండియాలో మధుమేహం ఉన్నవారి సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంది కాబట్టి.. సాధారణ సంరక్షణలో భాగంగా డెంగ్యూ టీకాను పరిగణించాలని సూచిస్తున్నారు. అనేక అంతర్జాతీయ పరిశీలనా అధ్యయనాలు, మెటా-విశ్లేషణలు కూడా మధుమేహం ఉన్నవారికి తీవ్రమైన డెంగ్యూ, మరణం సంభవించే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉండవచ్చని సూచిస్తున్నాయి.

మధుమేహం ఉన్నవారికి డెంగ్యూ వస్తే..

మధుమేహం ఉన్నవారిలో డెంగ్యూ ప్రారంభ లక్షణాలు.. సాధారణ జనాభాలో కనిపించే లక్షణాల మాదిరిగానే ఉంటాయని వైద్యులు చెప్తున్నారు. వీటిలో అధిక జ్వరం, కీళ్ల నొప్పులు, తలనొప్పి, కళ్ల వెనుక నొప్పి, వికారం, వాంతులు, చర్మంపై దద్దుర్లు ఉంటాయి. ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే.. నిర్లక్ష్యం వహించవద్దని సూచిస్తున్నారు.

Also Read : పెరుగుతున్న డెంగ్యూ, మలేరియా కేసులు.. పిల్లలు, పెద్దలు తప్పనిసరిగా తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు ఇవే

తీవ్రమైన లక్షణాలు..

అలాగే డెంగ్యూ సమయంలో మీకు నిరంతర వాంతులు, తీవ్రమైన కడుపు నొప్పి, విపరీతమైన బలహీనత లేదా నీరసం, చిగుళ్లు లేదా ముక్కు నుంచి రక్తస్రావం, మూత్రవిసర్జన తగ్గడం, తల తిరగడం, లేదా రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు అకస్మాత్తుగా పెరగడం లేదా తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే.. మీరు వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. ఇటువంటి లక్షణాలు తీవ్రమైన అనారోగ్యానికి సంకేతం కావచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు..

మధుమేహ వ్యాధిగ్రస్తులు డెంగ్యూ వంటి జ్వరాలు రాకుండా ఉండాలంటే మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలి. దోమల నివారణ మందులు వాడాలి. శరీరాన్ని పూర్తిగా కప్పి ఉంచే దుస్తులను ధరించాలి. దోమలు వృద్ధి చెందకుండా నిరోధించడానికి ఇంటి చుట్టూ నీటిని నిలవ ఉంచాలి. రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను అదుపులో ఉంచుకోవడం, క్రమం తప్పకుండా వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం, పుష్కలంగా నీరు తాగడం, సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడం కూడా ముఖ్యమే. జ్వరం ఒకటి రెండు రోజుల కంటే ఎక్కువ కాలం కొనసాగితే.. వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదిస్తే మంచిది.

రోగి పరిస్థితి, ఆకలి, శరీరంలో నీటి శాతంపై ఆధారపడి.. డెంగ్యూ జ్వరానికి కొన్ని మధుమేహ మందులలో తాత్కాలిక సర్దుబాట్లు చేయాల్సి వస్తుంది. తీవ్రమైన సమస్యల ప్రమాదాన్ని తగ్గించడానికి రక్తంలో చక్కెర, ప్లేట్‌లెట్ కౌంట్, రోగి సాధారణ ఆరోగ్యాన్ని క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షించడం చాలా అవసరం.

గమనిక : ఈ కథనంలో అందించిన సమాచారం నిపుణులు పంచుకున్నారు. ఇది సాధారణ సమాచార ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే ఉద్దేశించబడింది. వృత్తిపరమైన వైద్య సలహా, రోగ నిర్ధారణ లేదా చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. వైద్య పరిస్థితికి సంబంధించి మీకు ఏవైనా ప్రశ్నలు ఉంటే, ఎల్లప్పుడూ మీ వైద్యుడు లేదా ఇతర అర్హత కలిగిన ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాత సలహా తీసుకోండి.

Joint Stiffness : కీళ్ల నొప్పి, బిగుతు తగ్గాలంటే ఈ 10 సూపర్ ఫుడ్స్ తినేయండి.. నిపుణుల సూచనలు ఇవే

Geddam Vijaya Madhuri — Mon, 27 Jul 2026 09:03:25 +0530

Joint Stiffness Reducing Foods : ఉదయం నిద్ర లేచిన వెంటనే లేదా ఎక్కువసేపు ఒకే చోట కూర్చున్న తర్వాత కీళ్లు బిగుసుకుపోయినట్లు అనిపించడం చాలా మందికి జరుగుతుంది. వయసు పెరిగే కొద్దీ.. ఆస్టియోఆర్థరైటిస్, రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ లేదా శారీరక శ్రమ తక్కువగా ఉండటం వంటి కారణాల వల్ల కూడా ఇది వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. మీరు కూడా ఇలాంటి కారణాలతో కీళ్ల సమస్యలతో ఇబ్బంది పడుతున్నారా? అయితే మీ డైట్లో కొన్ని మార్పులు చేయాలి అంటున్నారు నిపుణులు.

కీళ్ల సమస్యలను ఆహారంతో పూర్తిగా నయం చేయలేకపోయినా.. వాటి ప్రమాదాన్ని, ఇబ్బందులను తగ్గించవచ్చని చెప్తున్నారు డాక్టర్లు. ఎందుకంటే కొన్ని పోషకాలు శరీరానికి అందించడం వల్ల వాపు తగ్గి.. కీళ్ల ఆరోగ్యం మెరుగుపడడానికి సహాయపడుతుందని చెబుతున్నారు. మరి ఎలాంటి ఆహారాలు తీసుకుంటే కీళ్ల బిగుతు, నొప్పులు అదుపులోకి వస్తాయో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.

Also Read : మంచి నిద్రకు బెస్ట్ ఫుడ్స్ ఇవే.. పడుకునే ముందు ఏం తినాలో, ఎంత తింటే మంచిదో తెలుసా?

ఫ్యాటీ ఫిష్

సాల్మన్, సార్డిన్స్, మాకెరెల్ వంటి చేపల్లో ఒమేగా-3 ఫ్యాటీ యాసిడ్లు పుష్కలంగా ఉంటాయి. ఇవి శరీరంలోని ఇన్‌ఫ్లమేషన్‌ను తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చు. దీంతో కీళ్ల బిగుతు, నొప్పి కొంత వరకు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.

పసుపు

పసుపులో ఉండే కర్కుమిన్ అనే సమ్మేళనం యాంటీ ఇన్‌ఫ్లమేటరీ లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. కాబట్టి వంటల్లో పసుపును క్రమం తప్పకుండా ఉపయోగించడం లేదా వైద్యుల సలహాతో తీసుకోవడం ద్వారా మంచి ప్రయోజనాలు పొందవచ్చు.

ఆకుకూరలు

పాలకూర, బచ్చలికూర, తోటకూర వంటి ఆకుకూరల్లో విటమిన్ కె, విటమిన్ సి, యాంటీఆక్సిడెంట్లు సమృద్ధిగా ఉంటాయి. ఇవి ఎముకలు, కీళ్ల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటంలో తోడ్పడతాయి.

బెర్రీలు

బ్లూబెర్రీ, స్ట్రాబెర్రీ, బ్లాక్‌బెర్రీ వంటి పండ్లలో యాంటీఆక్సిడెంట్లు, విటమిన్ సి అధికంగా ఉంటాయి. ఇవి శరీరంలో ఆక్సిడేటివ్ ఒత్తిడిని తగ్గించి.. కీళ్ల ఆరోగ్యానికి హెల్ప్ చేస్తాయి.

వాల్‌నట్స్, బాదం

వాల్‌నట్స్, బాదం వంటి నట్స్‌లో ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులు, విటమిన్ ఈ, యాంటీఆక్సిడెంట్లు ఉంటాయి. వీటిని మితంగా తీసుకోవడం కీళ్ల ఆరోగ్యానికి మేలు జరుగుతుందని చెప్తారు.

Also Read : వంకాయ, పెరుగుతో టేస్టీ రెసిపీ.. ఒకసారి తింటే మళ్లీ మళ్లీ చేసుకోవాలనిపించే టేస్టీ, ఈజీ కూడా

ఆలివ్ ఆయిల్

ఆలివ్ ఆయిల్‌లో ఉండే హెల్తీ ఫ్యాట్స్(ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులు), యాంటీ ఇన్‌ఫ్లమేటరీ సమ్మేళనాలు కీళ్ల వాపును తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చని కొన్ని పరిశోధనలు తెలిపాయి.

అల్లం

అల్లంలోని సహజ యాంటీ ఇన్‌ఫ్లమేటరీ గుణాలు ఉంటాయి. వంటల్లో లేదా అల్లం టీ రూపంలో తీసుకోవడం వల్ల కొందరిలో కీళ్ల అసౌకర్యాన్ని తగ్గుతుంది.

సిట్రస్ పండ్లు

నారింజ, బత్తాయి, నిమ్మ వంటి పండ్లలో విటమిన్ సి ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇది కొల్లాజెన్ ఉత్పత్తికి అవసరం. కొల్లాజెన్ కీళ్ల నిర్మాణంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

బీన్స్, పప్పుధాన్యాలు

శనగలు, రాజ్మా, మినుములు, పెసర్లు వంటి పప్పుధాన్యాల్లో ప్రోటీన్, ఫైబర్, ఖనిజాలు సమృద్ధిగా ఉంటాయి. ఇవి కండరాలు, కీళ్ల ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడంలో తోడ్పడతాయి.

పెరుగు

పెరుగులో కాల్షియం, ప్రోటీన్, ప్రోబయోటిక్స్ ఉంటాయి. ఇవి ఎముకల ఆరోగ్యానికి తోడ్పడటంతో పాటు పేగుల ఆరోగ్యాన్ని కూడా మెరుగుపరుస్తాయి.

Also Read : వర్షాకాలంలో తినకూడని ఫుడ్స్ లిస్ట్.. చేపలు, రొయ్యలు, పీతలు, ఆకుకూరలు తినకూడదా?

కీళ్ల ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే ఇవి కూడా ఫాలో అవ్వాలి..

కీళ్ల బిగుతూ దూరమై.. కీళ్లు ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే పూర్తిగా ఆహారంపై ఆధారపడకూడదని రోజువారీ అలవాట్లలో కొన్ని మార్పులు చేయాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. దానిలో భాగంగా బరువును నియంత్రణలో ఉంచుకోవాలి. రోజూ కనీసం 30 నిమిషాలు నడక లేదా తేలికపాటి వ్యాయామం చేయాలి. తగినంత నీరు తాగాలి. ఎక్కువసేపు ఒకే భంగిమలో కూర్చోకుండా మధ్యలో లేచి నడుస్తూ ఉండాలి. విటమిన్ డి, కాల్షియం లోపం ఉంటే వైద్యుల సలహాతో పరీక్షలు చేయించుకుని.. దానికి తగ్గట్లు మెడిసన్ తీసుకోవాలి.

తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

కీళ్ల బిగుతు తరచూ వస్తుంటే, నొప్పి ఎక్కువగా ఉంటే, వాపు లేదా ఎర్రబడటం కనిపిస్తే కేవలం ఆహారంపై ఆధారపడకుండా ఆర్థోపెడిక్ లేదా రుమటాలజీ నిపుణుడిని సంప్రదించడం మంచిది. ఎందుకంటే కొన్ని సందర్భాల్లో ఇది ఆర్థరైటిస్ లేదా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలకు సంకేతం కావచ్చు. సరైన ఆహారం, వ్యాయామం, అవసరమైతే వైద్య చికిత్స కలిపి తీసుకున్నప్పుడే మంచి ఫలితాలు అందుతాయి.

Abhijeet Dipke Typhoid: టైఫాయిడ్ బారిన పడిన అభిజిత్ దీప్కే.. ఈ వ్యాధి లక్షణాలు ఏంటీ? ఎప్పుడు ప్రమాదకరంగా మారుతుంది

Shankar Dukanam — Mon, 27 Jul 2026 08:10:41 +0530

Abhijeet Dipke Diagnosed with Typhoid : వర్షాకాలంలో టైఫాయిడ్ కేసులు రావడం సర్వసాధారణం. అయిది ఇది మామూలు జ్వరం అని చాలా మంది నిర్లక్ష్యం చేస్తుంటారు. సకాలంలో చికిత్స అందకపోతే అనారోగ్యం తీవ్రత పెరగవచ్చు. ఇటీవల కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ వ్యవస్థాపకుడు అభిజిత్ దిప్కే సోషల్ మీడియాలో ఒక వీడియోను షేర్ చేస్తూ తనకు టైఫాయిడ్ వచ్చిందని, చికిత్స తీసుకుంటున్నట్లు తెలిపారు.

తన బ్లడ్ టెస్టులో టైఫాయిడ్ నిర్ధారణ అయిందని, ప్రతిరోజూ ఉదయం, సాయంత్రం IV (ఇంట్రావీనస్) ద్వారా చికిత్స పొందుతున్నట్లు తెలిపారు. టైఫాయిడ్ ఎలా వ్యాపిస్తుంది, దాని లక్షణాలు ఏమిటి. ఈ వ్యాధి ఎప్పుడు ప్రమాదకరంగా మారుతుందో ఒక్కడ తెలుసుకుందాం.

టైఫాయిడ్ అంటే ఏంటీ.. ఎలా వస్తుంది ?

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ప్రకారం, టైఫాయిడ్ అనేది సాల్మొనెల్లా టైఫీ (Salmonella Typhi) బ్యాక్టీరియా వల్ల కలిగే బాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్. ఈ బ్యాక్టీరియా కలుషితమైన ఆహారం, కలుషితమైన నీరు తీసుకోవడం వల్ల శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. ఇది వేగంగా రక్తంలో వ్యాపించి ఇన్ఫెక్షన్‌ను వేగంగా పెంచుతుంది. ప్రతి సంవత్సరం ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 1.1 కోట్ల నుండి 2.1 కోట్ల మంది టైఫాయిడ్‌ బారిన పడుతున్నారు. దాదాపు 2 లక్షల మంది ఈ వ్యాధి కారణంగా చనిపోతున్నారు. ప్రతి సంవత్సరం దాదాపు 50 లక్షల పారాటైఫాయిడ్ కేసులు సైతం నమోదవుతాయి. వీటిలో ఎక్కువ కేసులు దక్షిణాసియాలో నమోదవుతున్నాయి.

టైఫాయిడ్ లక్షణాలు ఏమిటి?

టైఫాయిడ్ ప్రారంభ లక్షణాలు సాధారణంగా బ్యాక్టీరియా సోకిన 10 నుండి 14 రోజుల తర్వాత కనిపిస్తాయి. పేషెంట్ కి తీవ్రమైన జ్వరం వస్తుంది. దీంతో పాటు తలనొప్పి, అలసట, కడుపు నొప్పి, వికారం, వాంతులు, బలహీనత, ఆకలి తగ్గడం, మలబద్ధకం లేదా అతిసారం, కండరాల నొప్పి, శరీరంపై దద్దుర్లు లాంటి లక్షణాలు ఉంటాయి. చికిత్స చేయకపోతే, ఈ వ్యాధి 3 నుండి 4 వారాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం ఉంటుంది.

Also Read: Monsoon Laundry Hacks : వర్షాకాలంలో బట్టలు త్వరగా ఆరాలంటే ఈ చిట్కాలు పాటించండి.. దుర్వాసన కూడా రాదు

టైఫాయిడ్ ఎప్పుడు ప్రమాదకరంగా మారుతుంది?

సకాలంలో చికిత్స అందకపోతే టైఫాయిడ్ సమస్య పెరుగుతుంది. నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, వ్యాధి వివిధ దశలలో రోగికి తీవ్రమైన జ్వరం, కడుపు ఉబ్బరం, వేగంగా బరువు తగ్గడం, డీహైడ్రేషన్, డెలిరియం, అంతర్గత రక్తస్రావం, మెదడు వాపు, ప్రేగులకు తీవ్రమైన గాయం, కిడ్నీ ఫెయిల్యూర్, న్యుమోనియా, ప్యాంక్రియాస్‌లో వాపు, మెనింజైటిస్ వంటి తీవ్రమైన సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంది. కనుక కొన్ని రోజులపాటు తీవ్రమైన జ్వరం లేదా ఇతర తీవ్రమైన లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు వెంటనే డాక్టర్‌ను సంప్రదించాలి.

టైఫాయిడ్‌లో IV ఎందుకు ఇస్తారు?

టైఫాయిడ్ తీవ్రమైన కేసులలో రోగి శరీరంలో డీహైడ్రేషన్ సమస్య ఏర్పడవచ్చు. ఆ సందర్భాలలో, IV ద్వారా శరీరంలోకి ఫ్లూయిడ్స్, అవసరమైన మందులు ఇస్తారు. IV ద్వారా మందులు నేరుగా రక్తప్రవాహంలోకి చేరి త్వరగా ప్రభావం చూపుతాయి. ఈ కారణంగానే చాలా మంది రోగుల చికిత్సలో IV థెరపీని ఉపయోగిస్తారు.

టైఫాయిడ్‌ను ఎలా గుర్తిస్తారు?

ఒక వ్యక్తిలో టైఫాయిడ్ లక్షణాలు కనిపిస్తే, డాక్టర్లు పరీక్షలు చేయించుకోవాలని సూచిస్తారు. దీని కోసం బ్లడ్ టెస్ట్, టైఫీ డాట్ టెస్ట్, బ్లడ్ కల్చర్, స్టూల్, యూరిన్ టెస్ట్, విడాల్ టెస్ట్ వంటి పరీక్షలు చేస్తారు. కొన్ని కేసులలో యాంటీబయాటిక్ మందుల తర్వాత కూడా కోలుకోకపోతే బోన్ మ్యారో కల్చర్ చేయించుకోవాలని సూచిస్తారు.

టైఫాయిడ్ నుండి ఎలా రక్షించుకోవాలి?

టైఫాయిడ్ నుండి రక్షించుకోవడానికి శుభ్రమైన, సురక్షితమైన నీటిని తాగాలి. బాగా వండిన, తాజా ఆహారాన్ని తినాలి. తినడానికి, తయారు చేయడానికి ముందు సబ్బుతో చేతులు కడుక్కోవడం, రోడ్డు పక్కన బహిరంగంగా ఉంటే ఆహారాలకు దూరంగా ఉండాలి. ఇంటి చుట్టూ పరిశుభ్రతను పాటించాలి. టైఫాయిడ్ కేసులు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాలకు వెళ్లే ముందు, డాక్టర్ సలహా మేరకు టైఫాయిడ్ వ్యాక్సిన్ కూడా వేయించుకోవచ్చు.

Disclaimer: ఈ సమాచారం పరిశోధనా అధ్యయనాలు, నిపుణుల అభిప్రాయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. దీనిని వైద్య సలహాకు ప్రత్యామ్నాయంగా భావించవద్దు. ఏదైనా కొత్త వ్యాయామాన్ని ప్రారంభించే ముందు, మెడిసిన్ వాడే ముందు మీ డాక్టర్ లేదా సంబంధిత నిపుణుడిని తప్పకుండా సంప్రదించండి.

Junk Food Ban in Schools: స్కూల్ పరిసరాల్లో జంక్‌ఫుడ్ బ్యాన్- కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు ICMR విప్లవాత్మక ప్రతిపాదనలు

Khagesh — Thu, 23 Jul 2026 19:31:50 +0530

ICMR NIN Food Guidelines: మీ పిల్లలు రోజూ తినే చిప్స్, ప్యాకేజీ స్నాక్స్‌ కూల్‌ డ్రింక్స్‌ వారి శరీరంలోకి ఎంతటి ప్రమాదకరమైన విషాన్ని పంపుతున్నాయో మీకు తెలుసా? మన కళ్ల ముందే మన పిల్లలు బరువు పెరిగిపోతూ, చిన్న వయసులోనే బీపీ, షుగర్ వంటి భయంకరమైన వ్యాధుల బారిన పడుతున్నారు. భారతీయ పిల్లల భవిష్యత్‌ను కాపాడేందుకు ఇండియన్ కౌన్సిల్‌ ఆఫ్‌ మెడికల్‌ రీసెర్చ్‌(ICMR), నేనల్‌ ఇనిస్టిట్యూషన్ ఆఫ్‌ న్యూట్రిషన్(NIN) నేతృత్వంలోని "లెట్స్‌ ఫిక్స్ అవర్ ఫుడ్‌" కన్సార్షియం ఒక పాలసీ డాక్యుమెంట్‌ను విడుదల చేసింది. ప్రయారిటీ పాలసీ యాక్షన్ టు ప్రమోట్‌ హెల్తియర్‌ డైట్స్‌ అండ్ ఫుడ్‌ ఎన్విరాన్‌మెంట్స్‌ ఫర్ చిల్డ్రన్‌ అండ్ అడోలెసెంట్స్ ఇన్ ఇండియా పేరిట నివేదికను బహిర్గతం చేసింది.

ఈ పాలసీ కేవలం సాధారణ సలహాల డాక్యుమెంట్ మాత్రమే కాదు. పాఠశాల పరిసరాల్లో జంక్‌ ఫుడ్ బ్యాన్, ప్రాసెస్‌ ఫుడ్స్‌పై హెల్త్‌ ట్యాక్స్‌, ప్యాకెట్లపై స్పష్టమైన ఫ్రంట్‌ ఆఫ్‌ ప్యాక్ న్యూట్రిషన్‌ లేబులింగ్‌, పిల్లలను లక్ష్యంగా చేసుకుని చేసే మోసపూరిత ప్రకటనలపై కఠిన చట్టపరమైన నిషేధాలు విధించాలని ఈ నివేదిక కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలను నిర్దేశించింది. భారత్‌లో నానాటికీ పెరిగిపోతున్న చిన్నారుల ఊబకాయం, నాన్‌ కమ్యూనికబుల్‌ డిసీజెస్‌ అరికట్టడమే ఈ మాస్టర్ ప్లాన్ ఉద్దేశం. తెలుగు రాష్ట్రాలైన తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు ఇతరులు తెలుసుకోవాల్సిన ఈ ఐసీఎంఆర్‌- ఎన్‌ఐఎన్‌ మార్గద్శకాల్లో లోతైన విశ్లేషణను, సంచలనాత్మక నిజాలపై ప్రత్యేక కథనం.

6.1 కోట్ల మంది భారతీయ పిల్లల ఓవర్‌వెయిట్‌

ఐసీఎంఆర్ సేకరించిన లెక్కల ప్రకారం దేశంలో ఆరోగ్య సంక్షోభం ఏ స్థాయిలో ఉందో అర్థమవుతోంది. భారత్‌లో ఐదు నుంచి 19 ఏళ్ల వయసు ఉన్న వారిలో 6.1 కోట్ల మంది తీవ్రమైన ఓవర్‌ వెయిట్‌, ఊబకాయంతో బాధపడుతున్నారు. మొత్తం జనాభాలో 28.5 శాతం ముప్పు ముంగిట ఉన్నారు. ప్రస్తుత పరిస్థితి ఇలానే కొనసాగితే 2030 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా బాల్య ఊబకాయం భారంలో ఇండియా వాటా ఏకంగా 11శాతం కంటే ఎక్కువ ఉంటుందని ప్రపంచ ఆరోగ్యం సంస్థ హెచ్చరిస్తోంది. మన దేశంలో ఇప్పటికే 101 మిలియన్ల మంది డయోబెటిస్‌, 315 మిలియన్ల మంది హైపర్‌టెన్షన్, 254 మిలియన్ల మంది ఒబెసిటీ బాధిత పెద్దలు ఉన్నారు. ఇప్పుడు ఈ జీవనశైలి వ్యాధులు చిన్న వయసులోనే పిల్లలకు వ్యాప్తిస్తుండటం అత్యంత ఆందోళనకరం.

3ఏళ్ల పరిశోధనలతో లెట్స్ ఫిక్స్ అవర్ ఫుడ్ కాన్సెప్ట్

ICMR-NIN డైరెక్టర్ డాక్టర్‌ భారతి కులకర్ణి పర్యవేక్షణలో, గ్లోబల్‌, జాతీయ భాగస్వాములైన యునిసెఫ్ ఇండియా, ప్రపంచ ఆరోగ్యం సంస్థ, FSSI, పబ్లిక్ హెల్త్ ఫౌండేషన్ ఆఫ్ ఇండియా, రిజాల్వ్‌ టు సేవ లైవ్స్‌ సంస్థలు కలిసి ఈ లెట్స్‌ ఫిక్స్ అవర్ ఫుడ్‌(LFOF) కన్సార్షియంను ఏర్పాటు చేశారు.

సుదీర్ఘంగా మూడేళ్ల పాటు వివిధ రాష్ట్రాల్లో జరిపిన క్షేత్రస్థాయి పరిశోధనలు, పాఠశాలల ఆహార వాతావరణంపై సర్వేలు, విద్యార్థులు- తల్లిదండ్రులు నుంచి సేకరించిన అభిప్రాయాల ఆధారంగా పది ప్రాధాన్యత విధాన ప్రతిపాదనలను రూపొందించారు. భవిష్యత్‌ తరాలను కాపాడుకోవడానికి తక్షణమే చట్టబద్ధమైన చర్యలు అవసరమని PHFI ఫౌండర్‌ ప్రెసిడెంట్‌ ప్రొఫెసర్ కే శ్రీనాథ్‌ రెడ్డి స్పష్టం చేశారు.

జంక్‌ ఫుడ్‌ అడ్వర్టైజ్‌మెంట్లై సర్జికల్ స్ట్రైక్‌

టీవీలు, సోషల్ మీడియా యూట్యూబ్‌, గేమింగ్ యాప్‌లలో పిల్లలను ఆకర్షించేలా వస్తున్న డిజిటల్‌ ప్రకటనలపై కఠిన ఆంక్షలు విధించాలని పాలసీ డాక్యుమెంట్‌ ప్రతిపాదించింది. హై ఫ్యాట్, సాల్ట్‌ అండ్ షుగర్‌ అధికంగా ఉండే ప్యాకేజ్డ్‌ ఫుడ్స్‌, చక్కెర పానీయాల ప్రకటనలను పిల్లలు చూసే సమయాల్లో ప్రసారం చేయకూడదు. ఈ డ్రింక్ తాగితే ఎత్తు పెరుగుతారు, బిస్కెట్‌ తింటే తెలివితేటలు పెరుగుతాయి వంటి మిస్‌లీడింగ్ హెల్త్ క్లెయిమ్స్‌ నిలిపివేయాలి. కంపెనీల స్వీయ నియంత్ర విఫలమైనందున, FSSI, సమాచార ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ ద్వార కఠినమైన చట్టపరమైన నిబంధనలు అమలు చేయాలని నివేదిక చెప్పింది.

ప్యాకేట్‌లపై పెద్ద పెద్దగా వార్నింగ్ తప్పనిసరి

ప్రస్తుతం ప్యాకెట్ల వెనుక వైపు అతి చిన్న అక్షరాలతో రాసే న్యూట్రిషన్ విలువలను చదవడం సామాన్య వినియోగదారులకు కష్టం. అందుకే ప్యాకెట్‌ ముందు భాగంలోనే స్పష్టంగా కంటికి కనిపించేలా విజువల్ లేబుల్స్‌ ముద్రించాలని ICMR సిఫార్స్ చేసింది. ఆహారంలో సాటర్డ్‌ ఫాట్స్‌, సోడియం, లేదా పరిమితికి మించిన చక్కెర ఉంటే ప్యాకెట్‌పై వార్నింగ్ బ్యాడ్జ్‌ ఉంచాలి. తల్లిదండ్రులు లేదా పిల్లలు సూపర్‌ మార్కెట్‌లో లేదా షాపుల్లో వస్తువును చేతిలోకి తీసుకోగానే, అది ఆరోగ్యానికి మంచిందా లేదా అనేది 2 సెకన్లలో గుర్తుపట్టేలా డిజైన్ చేయాలి. ఈ లేబుల్స్‌ను ఎలా అర్థం చేసుకోవాలో వివరించేందుకు ICMR-NIN ప్రత్యేకంగా ఇ-లెర్నింగ్‌ ప్లాట్‌ఫామ్‌లు, కామిక్‌ బుక్స్‌ రూపంలో అవగాహన సామగ్రిని ఆవిష్కరించింది.

హెల్తీ స్కూల్ వాతావరణం

స్కూల్ క్యాంటీన్లు, ప్రాంగణ పరిసరాల్లో పిల్లల ప్రాసెస్డ్‌ ఫుడ్‌ అలవాట్లకు ప్రధాన కేంద్రాలుగా మారుతున్నాయి. దీనిని అరికట్టేందుకు ఒక వినూత్న కార్యక్రమానికి ICMR ఆవిష్కరించింది. నీట్‌-ఎస్‌(న్యూట్రిషన్ ఎన్విరాన్‌మెంట్‌ అసెస్మెంట్‌ టూల్‌కిట్‌ ఫర్‌ స్కూల్స్‌) పాఠశాలల్లో , స్కూల్ కాపౌండ్‌ చుట్టుపక్కల 50-100 మీటర్ల పరిధిలో లభించే ఆహార నాణ్యతను మూల్యాంకనం చేయడానికి నీట్-ఎస్‌ టూల్‌ కిట్‌ రూపొందించారు. దీని ప్రకారం స్కూల్‌ కాంటీన్లలో పిజ్జాలు, బర్గర్లు, కార్బోనేటెడ్‌ కూల్ డ్రింక్స్‌, ప్యాకేజ్డ్‌ చిప్స్ విక్రయాలను పూర్తిగా నిలిపివేయాలి. తాజా పండ్లు, మజ్జిగ, మొలకలు, రాగి జావ, కొబ్బరి బొండాలు వంటి పోషకాహారాలను విద్యార్థులకు అందుబాటులో ఉంచాలి. ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు పాఠశాలల్లో ఆయుష్మాన్ భారత్-స్కూల్‌ హెల్త్‌ అండ్‌ వెల్‌నెస్‌ ప్రోగ్రామ్‌ ద్వారా న్యూట్రిషన్ లిటరసీ పెంచాలి.

జంక్‌ఫుడ్‌పై హెల్క్‌ ట్యాక్స్‌

ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని చౌకగా, ప్రాసెస్డ్‌ జంక్ ఫుడ్‌ను ప్రియంగా మార్చడానికి పన్నుల విధానం మార్చాలని కన్సార్షియం ప్రతిపాదించింది. HFSS ఫుడ్స్‌, చక్కెర కలిపిన పానీయాలపై ప్రత్యేక సిన్ ట్యాక్స్ విధించాలి. ఈ పన్ను ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని పండ్లు, తృణధాన్యాల రవాణాపై రాయితీ ఇవ్వాలి. గుండె జబ్బులు , అధిక రక్తపోటును అరికట్టడానికి ఆహారంలో ఉప్పు వాడకాన్ని తగ్గించడంతోపాటు లో సోడియం సాల్ట్‌ సబ్‌స్టిట్యూట్స్‌ వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించాలి. వంటనూనెల నాణ్యతను పెంచడం, రీ హీటెడ్‌ నూనెల వినియోగాన్ని పూర్తిగా నిషేధించడం అత్యంత ఆవశ్యకమని పేర్కొన్నారు.

Testosterone Screening After 30: టెస్టోస్టెరాన్‌ ప్రభావం 30 ఏళ్ల తర్వాత తగ్గుతుందా? అమెరికా ఆర్మీ సైనికులకు ఎందుకు స్క్రీనింగ్ పరీక్షలు చేస్తోంది?

Khagesh — Wed, 22 Jul 2026 06:04:36 +0530

Testosterone Screening After 30:యాక్టివ్‌నెస్, పిట్‌నెస్, బలంగ గురించి చర్చకు వచ్చినప్పుడు కచ్చితంగా టెస్టోస్టెరాన్ ప్రస్తావన వస్తుంది. దీని స్థాయి ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే వారు అంత బలంగా ఉంటారని ప్రచారం ఉంది. దీన్ని నిపుణులు కొట్టిపారేస్తున్నారు. అయినా దీనిపై ఉన్న అపోహలు పోవడం లేదు. ఒక వ్యక్తి శక్తి కేవలం టెస్టోస్టెరాన్‌పై కాకుండా వారి డైలీ రొటీన్, తీసుకునే ఆహారంపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ వాదన ప్రచారంలో ఉన్న టైంలో అమెరికా ఆర్మీ సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. 30 ఏళ్లు దాటిన సైనికులంతా కచ్చితంగా టెస్టోస్టెరాన్ స్క్రీనింగ్ టెస్టులు చేసుకోవాలని ఆదేశాలు జారీ చేసింది.

అయితే టెస్టోస్టెరాన్ స్క్రీనింగ్ పరీక్షలు వేనుక సైనికుల ఆరోగ్యం సంరక్షణ దాగి ఉందని అమెరికా ఆర్మీ చెబుతోంది. అమెరికా ఏ చెప్పినా సరే ఇప్పుడు ఆ దేశం తీసుకున్న నిర్ణయంతో టెస్టోస్టెరాన్‌పై చర్చ మొదలైంది.

30 ఏళ్లు దాటిన వారికి టెస్టోస్టెరాన్ స్క్రీనింగ్ పరీక్షలు

సైనికులకు ఏటా ఆరోగ్య పరీక్షలు నిర్వహించడం అక్కడ సాధారణంగా జరుగుతుంది. అయితే ఈసారి ఆ పరీక్షల్లో టెస్టోస్టెరాన్ స్క్రీనింగ్ పరీక్షను చేర్చారు. ఇది 30 ఏళ్లు దాటిన ప్రతి సైనికుడు చేసుకోవాలని అమెరికా రక్షణ మంత్రి పీట్‌ హెగ్సెత్‌ చెప్పారు. 30 ఏళ్ల లోపు ఉన్న వారు కూడా తమ ఇష్ట ప్రకారం చేసుకోవచ్చు. ఈ పరీక్షల్లో తక్కువ టెస్టోస్టెరాన్ స్థాయి తక్కువ ఉన్నట్టు తేలిన వారికి ప్రత్యేకంగా టెస్టోస్టెరాన్ రీప్లేస్‌మెంట్ థరెపీ ఇస్తారు.

ఈ పరీక్షలు, థెరపీ అనేది సైనికుల పని తీరును మెరుగుపరచడానికి కాదని హెగ్సెత్‌ చెప్పారు. సైనికుల దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్యాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని నిర్ణయం తీసుకున్నామని అన్నారు. శారీరకంగా, మానసికంగా వారంతా ఎప్పుడూ ఫిట్‌గా ఉండేలా చేయడం తమ లక్ష్యమని పేర్కొన్నారు. హార్మోల్ లోపాలు ముందుగానే పసిగడితే వారు అనారోగ్యం బారిన పడకుండా ఉండటమే కాకుండా వారి ఆరోగ్యంతోపాటు ఆర్థికంగా కూడా ఆదుకునే వాళ్లం అవుతామని వివరించారు.

అమెరికా ఆర్మీ తీసుకొచ్చిన కార్యక్రమం సైనికుల్లో హార్మోన్‌ల తగ్గుదలను గుర్తించేందుకు తీసుకొచ్చామని చెబుతున్నారు. అయితే దీన్ని వైద్యరంగ నిపుణులు తప్పుబడుతున్నారు. దీని కోసం వయసు ఆధారంగా పరీక్షలు చేయాల్సిన అవసరం లేదని చెబుతున్నారు. వయసు పెరిగే కొద్దీ హార్మోన్‌ల ఉత్పత్తి స్థాయి తగ్గుతుందని వివరిస్తున్నవారు. అందులో భాగంగా టెస్టోస్టెరాన్ స్థాయిలో తగ్గుదలన కనిపిస్తుందని పేర్కొంటున్నారు. దీనికి కేవలం రక్త పరీక్ష ద్వారా హార్మోన్‌ల తగ్గుదలను నిర్దారించలేమని మరిన్ని పరీక్షలు, పరిశీలన అవసరమని అంటున్నారు.

టెస్టోస్టెరాన్ రీప్లేస్‌మెంట్ థెరపీ ఎవరు ఎప్పుడు తీసుకోవాలి?

టెస్టోస్టెరాన్ రీప్లేస్‌మెంట్ థెరపీ అనేది ఎవరు ఎప్పుడుపడితే అప్పుడు తీసుకునేది కాదని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. హార్మోన్‌ల లోపం ఉందని నిర్ధిష్ట పరీక్షలతో నిర్దారణ అయిన తర్వాత మాత్రమే, వైద్యుల పర్యవేక్షణలో ఈ TRT తీసుకోవాలని సూచిస్తున్నారు. అయితే పనితీరు మెరుగుపరుచుకోవడానికి గానీ, వృద్ధాప్యాన్ని జయించాలనే ఆలోచనతో ఇలాంటి థెరపీలు తీసుకోవద్దని సూచిస్తున్నారు. ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారి పని తీరును మెరగుపరిచేందుకు చేసే చికిత్స కాదని స్పష్టం చేస్తున్నారు.

TRT ఇష్టం వచ్చినట్టు తీసుకుంటే ఎందుకు ప్రమాదం?

ఈ టీఆర్టీ వైద్యుని సలహా మేరకే తీసుకోవాలి. లేకుంటే వైపరిత్యాలు చాలా దారుణంగా ఉంటాయని వైద్యులు హెచ్చరిస్తున్నారు. దీని వల్ల సహజంగా ఉత్పత్తి అయ్యే హార్మోన్లు దెబ్బతింటాయని చెబుతున్నారు. మొటిమలు, వంధ్యత్వం, ఎర్రరక్తకణాలు పెరగడం వంటి ప్రమాదకరమైన సమస్యలు వెంటాడుతాయి.

గమనిక: ఈ సమాచారం పరిశోధన అధ్యయనాలు, నిపుణుల అభిప్రాయంపై ఆధారపడి ఉంది. ఇది వైద్య సలహాకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. ఏదైనా కొత్త కార్యాచరణ చేపట్టే ముందు ఎల్లప్పుడూ మీ వైద్యుడిని లేదా సంబంధిత నిపుణుడిని సంప్రదించండి.

Benefits Of Walk After Dinner: రాత్రి తిన్న తర్వాత 10 నిమిషాలు నడిస్తే జరిగే మేలేంటి? ఎలా వాక్ చేస్తే మంచిది?

Khagesh — Tue, 21 Jul 2026 17:10:34 +0530

Benefits Of Walk After Dinner: రాత్రి వేళలో చాలా మంది తిన్న వెంటనే బెడ్‌ ఎక్కేస్తున్నారు. చేతిలో సెల్‌ఫోన్ తీసుకొని నచ్చిన వెబ్‌సిరీస్‌, సోషల్ మీడియా, రీల్స్‌ చూస్తూ కాలం గడిపేస్తున్నారు. కాసేపు అలా కాలక్షేమం చేసిన తర్వాత కనుకు తీస్తున్నారు. ఇప్పుడు చాలా మంది డైలీ రొటీన్‌గా మారింది. అయితే అలాంటి వారంతా తమ అనారోగ్యాన్ని తామే ఆహ్వానిస్తున్నారని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. రెండో మెదడుగా పిలిచే గట్‌కు తీవ్రమైన ద్రోహం చేస్తున్నారని అంటున్నారు. ఇలాంటి లైఫ్‌ స్టైల్ కారణంగానే ప్రతి ముగ్గురిలో ఒకరు నేడు గ్యాస్, బ్లోటింగ్, అసిడిటీ, మలబద్ధకంతో బాధపడుతున్నారు.

ఈ గట్‌ సమస్యకు చెక్ పెట్టే అద్భుతమైన, అత్యంత సులభమైన లైఫ్‌ హాక్‌ ఒకటి ఉంది. దీని కోసం మీరు రూపాయి ఖర్చు చేయాల్సిన పని లేదు. భారీ వర్కౌట్స్ చేయాల్సిన అవసరం లేదు. రాత్రి భోజనం ముగించిన తర్వాత పది నుంచి 15 నిమిషాలు నడిస్తే చాలు మీ గట్ హెల్త్‌ ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది. మీ ఇంట్లోనో లేదా బయట ప్రశాంతంగా నడిస్తే చాలు. వైద్య పరిభాషలో దీనినే పోస్ట్‌ ప్రాండియల్‌ వాకింగ్‌ అంటారు. రాత్రి తిన్న తర్వాత మీరు వేసే ప్రతి అడుగు కూడా మీ జీర్ణవ్యవస్థను మెరుగుపరుస్తుంది.

డిన్నర్ తర్వాత ఎందుకు మంచిది?

మనం ఆహారం తిన్న తర్వాత అది జిర్ణాశయం నుంచి చిన్న పేగులోకి వెళ్లే ప్రక్రియను వైద్య భాషలో గ్యాస్ట్రిక్ ఎంప్టియిగ్ అంటారు. మీరు తిన్న వెంటనే కూర్చున్నా, పడుకున్నా సరే ఈ ప్రక్రియ సజావుగా సాగదు. అందుకే మీరు తిన్న ఆహారం ప్రాథమిక దశలోనే ఉండిపోతుంది. దీంతో ఫుడ్ పులిసిపోతుంది. దీని కారణంగా గ్యాస్ ఉత్పత్తి అవుతుంది.

భోజనం చేసిన తర్వాత నడవడం వల్ల జీర్ణవ్యవస్థలోని కండరాలు చాలా యాక్టివ్ అవుతాయి. దీంతో జీర్ణనాళం కదలికలు వేగంగా జరుగుతాయి. ఫలితంగా ఆహారం సులభంగా జీర్ణం అవుతుంది. మీరు నడిచేది పది నిమిషాలే అయినా అది 30 శాతం పనిని పూర్తి చేస్తుంది.

బ్లడ్‌ షుగర్‌ కంట్రోల్‌

మీరు భోజనం చేసిన తర్వాత కార్బోహైడ్రేట్‌లు గ్లూకోజ్‌గా మారి రక్తంలో కలుస్తాయి. దీంతో చక్కెర స్థాయి వేగంగా పెరుగుతుంది. దీన్ని నియంత్రించడానికి ప్యాంక్రియాస్‌ గ్రంథి భారీగా ఇన్సులిన్‌ను విడుదల చేయాల్సి ఉంటుంది. ఇలా కంటిన్యూగా చేయడం వల్ల దాని పని తీరు మందగిస్తుంది. దీంతో టైప్ 2 డయాబెటిస్‌కు దారి తీస్తుంది.

అయితే మీరు నడవడంతో ప్యాంక్రియాస్ గ్రంథిపై భారం పడకుండా ఉంటుంది. మీరు తిన్న కార్బోహైడ్రేట్‌లోని గ్రూకోజ్‌ను కండరాలు తీసుకుంటాయి. వాటిని శక్తిగా మార్చుకుంటాయి. ఇది మీరు తిన్న తర్వాత నడిచినప్పుడు జరుగుతుంది.

స్పోర్ట్స్ మెడిసిన్ జర్నల్‌లో రాసినట్టుగా మీరు భోజనం తర్వాత ఐదు నిమిషాల పాటు నడిచినా చక్కెర స్థాయి భారీగా తగ్గుతుందని తేలింది. అలాంటిది పది నుంచి 15 నిమిషాల పాటు నడిస్తే 22 శాతం వరకు గ్లూకోజ్ లెవల్స్‌ నియంత్రించవచ్చని చెబుతున్నారు.

అసిడిటీ, బ్లోటింగ్‌, గ్యాస్ట్రిక్ రిఫ్లక్స్‌‌కు చెక్

తిన్న తర్వాత చాతీలో మంటగా ఉంటుందని చాలా మంది అంటూ ఉంటారు. లేదా పుల్లటి తేన్పులు వస్తున్నాయని చెబుతుంటారు. దీనినే యాసిడ్ రిఫ్లక్స్‌అంటారు. తిన్న వెంటనే పడుకోవడం వల్ల గ్రావిటీ లేకపోవడంతో జీర్ణాశయంలోని హైడ్రోక్లీరిక్ యాసిడ్ సులభంగా అన్నవాహిక ప్రవేశిస్తుంది. దీని వల్ల లోపలి పొరలు దెబ్బ తిని మంట పుట్టిస్తుంది. అందుకే రాత్రి వేళలో భోజనం చేసిన తర్వాత నడవడం వల్ల యాసిడ్ పైకి వచ్చే ఛాన్స్ లేదు. అంతే కాకుండా మీ లాలాజలం కిందికి వేళ్తుంది. దీంతో అన్నవాహికలోకి యాసిడ్స్ వచ్చినా వాటిని కూల్ చేస్తుంది. దీంతో ఎలాంటి మందుల అవసరం లేకుండానే కడుపు ఉబ్బరం, అసిడిటీ తగ్గుతుంది.

నడక వల్ల గుడ్ బ్యాక్టీరియా

మీరు ఆరోగ్యంగా ఉండాలన్నా, మానసికంగా బలంగా ఉండాలన్నా సరే గట్‌ హెల్త్ అనేది చాలా అవసరం. గట్‌ మైక్రోబయోమ్‌లో ఉండే మంచి బ్యాక్టీరియాలు మీకు మంచి చేస్తుంటాయి. మీరు రోజూ రాత్రి పూట భోజనం చేసిన తర్వాత నడవడం వల్ల ఆ గుడ్ బ్యాక్టీరియా పెరుగుతుంది. లేకుంటే దీని శాతం తగ్గిపోయి మీరు అనారోగ్యం పాలవుతారు.

రాత్రి వేళల్లో జీవక్రియ రేటు చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. అందులో మీరు ఫుల్‌గా భోజనం చేసిన తర్వాత పడుకుంటే అది మరింత మందగిస్తుంది. దీంతో క్యాలరీలన్నీ కొవ్వుగా మారిపోతాయి. దీని వల్ల బెల్లీ ఫ్యాట్ వస్తుంది. మీరు రాత్రి తిన్న తర్వాత 15 నిమిషాలు నడవడం వల్ల మెటబాలిజం రీబూట్ అవుతుంది. దీంతో క్యాలరీలు ఖర్చు చేయడానికి సహాయపడతాయి. మంచి కొలెస్ట్రాల్ పెంచడానికి హెల్ప్ చేస్తుంది.

రాత్రి భోజనం తర్వాత ఎంత సమయం నడవాలి?

చాలా మంది తిన్న తర్వాత త్వరగా అరిగిపోవాలనో లేకా ఇంకా మరింత ఆరోగ్యం కోసం పరుగులు తీస్తుంటారు. లేదా వర్కౌట్స్ చేస్తుంటారు. కానీ ఇది చాలా ప్రమాదకరం. మీరు ఆహారం తీసుకున్న తర్వాత రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ పూర్తిగా మీరు తీసుకున్న ఫుడ్‌ను జీర్ణం చేసే పనిలో ఉంటుంది. కానీ దాన్ని డైవర్ట్ చేస్తూ మీరు పరుగులు తీస్తే జీర్ణం చేసే ప్రక్రియను పక్కన పెట్టి మీకు పరుగెత్తే శక్తిని ఇచ్చే విషయంపై దృష్టి పెడతాయి. దీంతో జీర్ణక్రియ ఆగిపోతుంది. దీని వల్ల కడుపులో నొప్పి వస్తుంది. కొన్నిసార్లు వాంతులు అవుతాయి.

అందుకే భోజనం చేసిన తర్వాత పది నుంచి ఇరవై నిమిషాలు నడిస్తే చాలు. దీనిని డైలీ మార్నింగ్ చేసే వాకింగ్‌లా కాకుండా, రిలాక్స్‌గా, పచార్లు చేసేలా నడిస్తే చాలు. భోజనం చేసిన ఐదు నుంచి 10 నిమిషాలు నడవడం మంచిది.

రాత్రి భోజనం చేసిన తర్వాత నడవడం మీ గట్‌ హెల్త్‌కు మంచిది . అయితే పరుగెట్టడం,హెవీ వెయిట్స్‌ ఎత్తం, బ్రిస్క్ వాకింగ్ చేయడం మంచిది కాదు.

WHO Global Cancer Report 2026:ప్రతి ఐదుగురిలో ఒకరికి క్యాన్సర్‌ ముప్పు! ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ సంచలన రిపోర్ట్‌!

Khagesh — Tue, 21 Jul 2026 07:00:22 +0530

WHO Global Cancer Report 2026:ప్రపంచంలో మానవాళిని కబలిస్తున్న అతి భయంకరమైన మహమ్మారిలో మొదటిది గుండెజబ్బులు అయితే, రెండో స్థానంలో క్యాన్సర్ ఉంటుంది. అయితే ఇప్పటి వరకు ఎవరికో ఒకరికి వస్తుందులే మనకు రాదనే ధీమా చాలా మందిలో ఉంటుంది. కానీ అలాంటి వారికి ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ షాక్ ఇస్తోంది. ఇంటర్నేషనల్‌ ఏజెన్సీ ఫర్‌ రీసెర్చ్ ఆన్ క్యాన్సర్‌తో కలిసి విడుదల చేసిన ఒక రిపోర్ట్ అందర్నీ భయపెడుతోంది. వచ్చే కాలంలో ప్రతి ఇంట్లో ఒక క్యాన్సర్ రోగి ఉంటాడని ఐదుగురిలో ఒకరిని ఈ క్యాన్సర్ పిశాచి కబళిస్తుందని , తప్పించుకోవడం ఈజీ కాదని చెబుతోంది. ఈ రిపోర్ట్ చేసిన వారంతా షాక్ అవుతున్నారు.

మన మధ్యలోనే ఉన్న వారిలో 92శాతం మంది జీవితంలో ఏదో దశలో క్యాన్సర్ బారిన పడతారని ది ఫ్యూచర్ వి చూజ్‌ టుగెదర్ అనే టైటిల్‌తో వచ్చిన గ్లోబల్‌ స్టేటస్‌ రిపోర్ట్ ఆన్ క్యాన్సర్‌ 2026 రిపోర్టులో స్పష్టంగా చెప్పింది. రోజుకు సరాసరి 26వేల మంది ఈ క్యాన్సర్ మహమ్మారి బారిన పడి ప్రాణాలు కోల్పోతారని హెచ్చరిస్తోంది. 2050 నాటికి క్యాన్సర్ కేసులు ఇంతలా పెరగడానికి కారణాలు ఏంటీ? భారత్‌లో పరిస్థితి ఎలా ఉండబోతోందో చూద్దాం.

66.7శాతం పెరగనున్న క్యాన్సర్ కేసులు

ప్రపంచ ఆరోగ్యం సంస్థ చెప్పిన లెక్కల ప్రకారం 2024నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొత్తగా 2.06 కోట్ల క్యాన్సర్ కేసులు వెలుగు చూశాయి. ఇదే స్పీడ్‌తో రోగం వ్యాప్తి చెందితే 2050 నాటికి ఈ సంఖ్య 3.5 కోట్లకు చేరుతుందని IARC మ్యాథ్‌మెటికల్‌ ప్రొజెక్షన్ హెచ్చరిస్తోంది. కేవలం పాతికేళ్లలోనే క్యాన్సర్‌ కేసులు ఏకంగా 66.7 శాతం పెరగబోతున్నాయి. మరణాల విషయానికి వస్తే 2024లో 97 లక్షల మంది చనిపోయారు. ఇది ప్రపంచ మరణాల రేటులో 16.5శాతం. ఇందులో 48 లక్షల మరణాలు 30 నుంచి 69 ఏళ్ల మధ్య వయసు ఉన్న వారివే. అంటే ప్రొడెక్టివ్ ఏజ్‌, మధ్య వయస్కులు ఈ రోగం బారిన పడుతున్నారు.

పురుషులు, మహిళల్లో ఎవరికి ముప్పు పొంచి ఉంది?

గ్లోబల్‌ లెవెల్‌లో క్యాన్సర్‌ ప్రొఫైల్ చాలా వేగంగా మారుతోంది. ప్రపంచ ఆరోగ్యం సంస్థ నివేదిక ప్రకారం ప్రతి 11 మంది పురుషుల్లో ఒకరు, ప్రతి 13 మంది స్త్రీలలో ఒకరు 75 ఏళ్ల కంటే ముందే క్యాన్సర్‌ వల్ల చనిపోయే ప్రమాదం ఉంది. భారత్‌ సహా అన్ని దేశాల్లో లంగ్ క్యాన్సర్‌ టాప్ ప్లేస్‌లో ఉంది. దీని తర్వాత నోటి క్యాన్సర్, పేగు క్యాన్సర్‌, ప్రొస్టేట్ క్యాన్సర్‌ పీడిస్తోంది. మహిళలను బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ ఎక్కువగా వేధిస్తోంది. తర్వాత స్థానం సెర్వికల్ క్యాన్సర్, రెండో స్థానంలో ఉంది.

భారత్‌లో కేసులు డబుల్

టాటా మెమోరియల్ సెంటర్ వంటి ప్రముఖ సంస్థలు భారత్‌లో చేసిన సర్వే ప్రకారం ఏటా 14 నుంచి 15 లక్షల కొత్త కేసులు నమోదు అవుతున్నాయి. దాదాపు 11.6 లక్షల మంది చనిపోతున్నారు. వృద్ధాప్య జనాభా పెరుగుదల, ఎయిర్‌ పొల్యూషన్, జీవనశైలి మార్పుల వల్ల 20250 నాటికి భారత్‌లో క్యాన్సర్ రోగుల సంఖ్య 21 లక్షలకుపైగా ఉంటుంది. ఇప్పుడున్‌న దాటి కంటే రెట్టింపు కానుంది.

క్యాన్సర్ కారకాలు ఏంటీ?

ప్రపంచ ఆరోగ్యం సంస్థ ఐఏఆర్సీ డైరెక్టర్ డాక్టర్ ఎలిజబెత్‌ వీడర్‌ పాస్‌ ప్రకారం క్యాన్సర్‌ కేసుల్లో దాదాపు 40 శాతం పూర్తిగా నివారించదగ్గవే. రోజువారీ అలవాట్లలో ఉండే నాలుగు ప్రధాన అంశాలే క్యాన్సర్ కణాలను యాక్టివేట్ చేస్తున్నాయి. క్యాన్సర్‌కు అతి పెద్ద డ్రైవర్ పొగాకు. పురుషుల్లో 50 శాతం మందికి దీని బాధితులే. దీంతోపాటు గుట్కా, ఖైనీ వంటివి నమలడం ప్రమాదాన్ని రెట్టింపు చేస్తుంది. గర్భాశయ క్యాన్సర్‌కు హ్యూమన్ పాపిల్లోమావైరస్‌, హెపటైటిస్‌ బి, సి, హెలికోబాక్టర్ పైలోరీ, వంటి ఇన్‌ఫెక్షన్లు వల్ల క్యాన్సర్ విస్తరిస్తోంది. మితిమీరిన ఆల్కాహాల్ అలవాటు కూడా కాలేయం, జీర్ణవ్యవస్థ క్యాన్సర్‌లకు ప్రత్యక్ష కారణం అవుతుంది. ఊబకాయం, జంక్‌ఫుడ్‌ సంస్కృతి వల్ల బాడీలో ఇన్‌ఫ్లమేషన్ పెరిగి క్యాన్సర్ ముప్పును రెట్టింపు చేస్తోంది.

Why To Avoid Salads In Monsoon:వర్షాకాలంలో ఆకుకూరలు, కూరగాయలు, సలాడ్స్ తినకూడదా? తింటే ఏం జరుగుతుంది?

Khagesh — Tue, 21 Jul 2026 06:01:40 +0530

Why To Avoid Salads In Monsoon:వర్షాకాలం వచ్చేసింది. ఎల్‌నినో ప్రభావంతో పెద్దగా వర్షాలు లేకపోయినా చెదురుమదురు వర్షాలు పడుతున్నాయి. ఇలాంటి సమయంలో మీ డైట్ మారాలి. లేకుంటే మీరు ప్రమాదంలో పడతారు. వర్షం పడుతుంటే కొందరికి వేడి వేడిగా పకోడీలు లాంటివి తినాలనిపిస్తుంది. మరికొందరు ఇలాంటివి తింటే ఆరోగ్యం పాడపోతుందని, బరువు పెరిగిపోతామని భయపడిపోతారు. అలాంటి వారంతా ఇప్పుడు కేవలం పచ్చి కూరగాయలు, సలాడ్స్‌తోనే కాలం గడుపుతారు. అయితే ఇవి ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదని ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు.

ఉదయం, సాయంత్రం సలాడ్స్, పచ్చి కూరగాయలు తింటే ఆరోగ్యం మెరుగు కావడం కాదు, పూర్తిగా అనారోగ్యం పాలవుతారు. వర్షాకాలంలో ఎక్కువగా ఇవి తింటే శరీరంలోకి అత్యంత ప్రమాదకరమైన క్రిములను పంపే ఆస్కారం ఉంటుంది. వీటిలో తేమ ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందుకే దీని వల్ల బ్యాక్టీరియా, వైరస్‌, ఫంగస్‌ శరవేగంగా మీ బాడీలోకి దూసుకొస్తాయి. అందుకే పచ్చి కూరగాయలు, సలాడ్స్‌ మీ బాడిలో విషతుల్యవుతాయి.

వర్షాకాలంలో రా ఫుడ్‌ ఎందుకు డేంజర్‌?

పండ్లు, కూరగాయలను ఎక్కడపడితే అక్కడ స్టోర్ చేస్తారు. మిగతా కాలాలతోపాటు పోల్చుకుంటే వర్షాకాలంలో ఇది చాలా డేంజర్. దీనిపై నిల్వ చేసిన నీరు, డ్రైనేజీ వ్యర్థాలు, పశువుల వ్యర్థాల ఈగల రూపంలో, దోమ రూపంలో వచ్చి చేరుతుంటాయి. దీని వల్ల కూరగాయలు ప్రమాదకరంగా మారుతాయి. వర్షాకాలంలో తేమ పెరుగుతుంది. దీని వల్ల ఈ కోలి, సాల్మెనల్లా, లిస్టెరియా, చాలా వేగంగా వ్యాప్తి చెందుతాయి. ఇవి ఎక్కువగా పచ్చి కూరగాయలపై పేరుకుపోతాయి. దీంతో వాటిని తిన్నప్పుడు మీ గట్‌ హెల్త్ పూర్తిగా పాడవుతుంది. అంటే మీరు రా వెజిటెబుల్స్ తింటే మీకు ఫుడ్‌పాయిజన్ కావడం, గ్యాస్ట్రో ఎంటరైటీస్‌కు దారి తీస్తుంది.

ఆకు కూరల్లో దాగి ఉన్న ముప్పు!

వర్షాకాలంలో పెద్ద ముప్పు ఉన్న వాటి గురించి మాట్లాడుకుంటే, ఈ జాబితాలో మొదట ఉంది తోటకూర పాలకూర, కొత్తిమీర, క్యాబేజీ వంటి ఆకు కూరలే. వీటికి సంబంధించిన ఉపరితలం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందుకే వర్షం పడినప్పుడు మట్టిపై ఉండే బాక్టీరియా, పరాన్న జీవులు ఈ ఆకులపైకి చేరుకుంటాయి. ఇవి సాధారణంగా నీటితో కడిగితే అంత త్వరగా పోవు. ముఖ్యంగా క్యాబేజ, క్యాలీఫ్లవర్ వంటి వాటిపై పేరుకుపోయిన పురుగులు, వాటి గుడ్లు కంటి కనిపించకుండా ఉంటాయి. అవి త్వరగా పోవు, అలాంటి ఆహారం తింటే మాత్రం కచ్చితంగా ప్రమాదం. వాటిపై ఉండే పారాసైట్స్‌ మన మెదడు వరకు చేరి న్యూరోసిస్టిసెర్కోసిస్‌ అనే వ్యాధికి కారణం అవుతాయి.

టైఫాయిడ్‌, కలరాకు ఓపెన్ ఇన్విటేషన్

ఆఫీస్ నుంచి వస్తునో, అలా వాకింగ్‌కు బయటకు వెళ్లినప్పుడో రోడ్డు పక్కన ఉంచిన ఫ్రూట్స్, కూరగాయలు,ఇతర ఆహార పదార్థాలు తినడం చాలా మందికి అలవాటు. అయితే ఈ అలవాటు మీ ప్రాణాల మీదకు తెస్తుంది. వీటిపై ఈగలు వాలి ఉంటాయి. దీని వల్ల టైఫాయిడ్‌, కలరా వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. పండ్లు కట్ చేసి ఎక్కువ సమయం ఓపెన్‌గా ఉంచడం వల్ల వాటిలో ఉండే పోషకాలు పోతాయి. దీంతో వాటిపై క్రిములు చేరుతాయి. ఇవి కూడా మీ ఆరోగ్యానికి హానికరంగా మారతాయి. బయట తయారు చేసే జ్యూస్‌లలో వాడే ఐస్‌ గడ్డలు ఏ నీటితో తయారు చేస్తారో అర్థం కాదు. దీని వల్ల హెపటైటిస్‌ ఏ లాంటి వ్యాధులు వస్తాయి.

జీర్ణక్రియ నెమ్మదించడం వల్ల...

వర్షాకాలంలో మన జీవక్రియలు నెమ్మదిస్తాయి. దీని వల్ల పచ్చి కూరగాయలు తింటే అందులో ఉండే కాంప్లెక్స్‌ కార్బోహైడ్రేట్లు, సెల్యులోజ్‌ జీర్ణం కావడం కష్టమవుతుంది. దీన్ని జీర్ణయం చేసుకోవడానికి శరీరానికి ఎక్కువ శక్తి అవసరం. రాత్రివేళల్లో ఇలాంటి ఫుడ్ తింటే డైజేషన్ సమస్యలు వస్తాయి.

వర్షాకాలంలో పండ్లు, కూరగాయలను సురక్షితంగా మార్చే చిట్కాలు

కూరగాయలు తెచ్చిన వెంటనే వాటిని అలా వదిలేయకూడదు. వాటిని వేరే దాంట్లోకి మార్చండి. అందులో పాడైపోయిన భాగాలు కనిపిస్తే వెంటనే పడేయండి. వాటి వల్ల మిగతా పండ్లు, కూరగాయలు చెడిపోతాయి. తినే ముందు వాటిని ఒక పెద్ద గిన్నెలో వేసి అందులో ఉప్పు, లేదా వెనిగర్ వేయండి. అందులో నీరు పోయండి. అలా పదిహేను నిమిషాలు వదిలేయండి. దీని వల్ల పారాసైట్స్ ఉంటే చచ్చిపోతాయి.

ఆకు కూరలు, పండ్లను ట్యాప్ వాటర్‌తో కడగాలి. దీని వల్ల ఫ్రెష్ వాటర్‌తో శుభ్రం చేస్తూ క్రిములు ఉన్న వాటర్ కిందికిపోతుంది. పండ్లు, కూరగాయలపై ఉన్న మట్టి కణాలు కొట్టుకుపోతాయి. కడిగిన వెంటనే కూరగాయలను ఫ్రిడ్జ్‌లో స్టోర్ చేయకూడదు. వాటిని శుభ్రమైన క్లాత్‌తో లేదా టిష్యూ పేపర్‌తో తుడవాలి. ఫ్యాన్‌ కింద పూర్తిగా ఆరబెట్టాలి. ఈ సీజన్‌లో ఆకు కూరలు పచ్చిగా తినొద్దు. కడిగిన ఆకులను కనీసం రెండు మూడు నిమిషాలు మరుగుతున్న నీటిలో వేసి తీయాలి. దీనినే బ్లాంచింగ్ అంటారు. సలాడ్స్ తినాలని ఉంటే కూరగాయలను లైట్ స్టీమ్‌ చేసుకోవడం మంచిది.

When Is Hepatitis An Emergency?: హెపటైటిస్ ఎప్పుడు ప్రాణాంతకమవుతుంది? లీవర్ ఫెయిల్యూర్‌ ప్రమాదాన్ని చెప్పే ఆరు రెడ్‌ఫ్లాగ్స్ ఇవే!

Khagesh — Mon, 20 Jul 2026 19:26:48 +0530

When Is Hepatitis An Emergency?: మన శరీరంలో చాలా అవయవాలు ఒకటి కంటే ఎక్కువ విధులు నిర్వహిస్తుంటాయి. అయితే దాదాపు ఐదు వందల కంటే ఎక్కువ పనులు చేస్తున్న ఆర్గాన్ మాత్రం కాలేయం. మనం తిన్న ఆహారాన్ని జీర్ణం చేయడం నుంచి అందులో ఉండే విషయపదార్థాలను ఫిల్టర్ చేయడం వరకు అన్నింటికీ బాస్‌ లీవరే. అందుకే లీవర్‌ ఫెయిల్యూర్‌ అయితే మల్టిపుల్ ఆర్గాన్స్‌ డ్యామేజ్ అవుతాయి. అంతటి ప్రాధాన్యత కలిగి ఉన్న లీవర్‌ను ప్రమాదంలోకి నెట్టేది హెపటైటిస్‌. ఒకసారి హెపటైటిస్‌ సోకిన తర్వాత సాధారణమైన కామెర్లు అనుకొని చాలా మంది లైట్ తీసుకుంటారు. ఏదో ఒక నాటు మందు తీసుకొని తగ్గిపోయిందనే భ్రమలో ఉంటారు.

వైద్య నిపుణులు మాత్రం ఈ విషయంలో జాగ్రత్త అవసరం అని చెబుతుంటారు. ఈ హెపటైటిస్ చాలా సైలెంట్‌గా కాలేయాన్ని దెబ్బ తీస్తుందని, గంటల వ్యవధిలోనే పూర్తిగా డ్యామేజ్ చేసి మనిషి ప్రాణాలు తీస్తుందని చెబుతున్నారు. అలాంటి దాన్ని వైద్య పరిభాషలో ఫుల్మినెంట్‌ హెపటైటిస్‌ అంటారు. ఇది వచ్చింది అంటే మనిషి బతికే ఛాన్స్ చాలా తక్కువని వైద్యులు చెబుతున్నారు. అయితే ఇలాంటి పరిస్థితి రాక ముందే మన బాడి కొన్ని సంకేతాలు ఇస్తుందని వైద్యులు చెబుతున్నారు. వాటి గురించి చూద్దాం.

హెపటైటిస్ అంటే ఏంటీ? లోపల ఏం జరుగుతుంది?

హైపైటిస్ అంటే వాడుక భాషలో లీవర్‌ వాచిపోవడం అంటారు. ఇందులో చాలా వైరస్‌లు ఉన్నాయి హెపటైటిస్‌ A, B, C, D, E, ఉన్నాయి. ఇందులో మొదటి చివరి రెండు కూడా కలుషిత ఆహారం తిన్నప్పుడు, కలుషితమైన నీరు తాగినప్పుడు వస్తుంది. మిగతావి రక్తం, శారీరక ద్రవాలు, సురక్షితం కాని శృంగారం ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతాయి.

ఇలాంటి వైరస్ మనిషి శరీరంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు రోగనిరోధక శక్తి యాక్టివేట్ అవుతుంది. అయితే కాలేయానికి వైరస్ పట్టుకోవడం వల్ల దానిపై కూడా రోగనిరోధక శక్తి దాడి చేస్తుంది. దీంతో కాలేయాన్ని కూడా తినేస్తుంది. దీంతో తాను చేయాల్సిన ప్రాథమిక పనులు పూర్తిగా లీవర్ మానేస్తుంది.

హెపటైటిస్ ఎప్పుడు ప్రమాదకరంగా మారుతుంది?

చాలా మందిలో నార్మల్‌గా ఈ వ్యాధి సోకిన కొన్ని రోజుల వరకు ఆకలి వేయదు, అలసటగా ఉంటుంది. తర్వాత కొన్ని రోజులకు తగ్గిపోతుంది. కానీ బీ లేదా ఇ వైరస్ సోకినప్పుడు మాత్రం ప్రాణాంతకంగా మారవచ్చు. ఇది ఒకటి, రెండు శాతం కేసుల్లో ఇలాంటి పరిస్థితి ఉంటుంది. వీళ్లకు అంతర్గతంగా డ్యామేజ ఎక్కువగా ఉంటుంది. కాలేయం కుళ్లిపోవడం ప్రారంభమవుుంది. ఇది క్రమంగా అక్యూట్ లీవర్‌ ఫెయిల్యూర్ అంటారు. దీంతో రక్తాన్ని గడ్డకట్టించే ప్రోటీన్ల తయారీ, అమ్మోనియా వంటి వ్యర్థాల ఫిల్టరింగ్ ఆగిపోతుంది.

ప్రమాదకరంగా మారిందని ఎలా తెలుస్తుంది?

కాలేయం దెబ్బతిన్నప్పుడు అమ్మోనియాను యూరియాగా మార్చలేదు. దీంతో అమ్మోనియా మెదడులోకి చేరుతుంది. దీంతో వ్యక్తిలో విపరీతమైన నిద్ర, మతిమరుపు, గందరగోళం, కోమాలోకి వెళ్లడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.

మనకు ఏదైనా దెబ్బ తగిలితే కాసేపు రక్తం వస్తుంది. కానీ తర్వాత రక్తం గడ్డకడుతుంది. ఇలా రక్తంలోని గడ్డకట్టించే క్లాటింగ్‌ ఫ్యాక్టర్స్‌ అన్నీ లీవర్‌లోనే ఉంటాయి. లీవర్ ఫెయిల్యూర్ అయితే మాత్రం ఈ ప్రక్రియ ఆగిపోతుంది. దీంతో రక్తం కారడం ఎక్కువ అవుతుంది.

కాలేయం పని చేయకపోతే రక్తనాళాల్లో ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. రక్తంలోని ప్లాస్మా ద్రవం పొట్ట భాగంలోకి లీక్ అవుతుంది. దీంతో రోగి పొట్ట ఉబ్బిపోతుంది. దీని వల్ల శ్వాస తీసుకోవడం చాలా కష్టంగా మారుతుంది. రోగి ఏం తిన్నా సరే వాంతులు కావడం కూడా ఒక లక్షణం. దీని వల్ల త్వరగా డీహైడ్రేట్ అవుతారు. ఇది కిడ్నీలపై ప్రభావం చూపుతుంది.

లీవర్‌ ఉండే భాగంలో విపరీతమైన నొప్పి వస్తుంది. రక్తంలో బిలిరుబిన్ స్థాయి 20 రెట్లు పెరగడం వల్ల కళ్లు, చర్మం నిమ్మకాయ రంగులోకి మారుతాయి.

ప్రాణాలు ఎలా కాపాడుకోవాలి?

అక్యూట్‌ లీవర్ ఫెయిల్యూర్ ఉన్న రోగికి నిమిషాల వ్యవధిలో చికిత్స అందించాలి. గ్యాస్ట్రో ఎంటరాలజిస్ట్‌, హెపటాలజిస్ట్ అందుబాటులో ఉన్న, కాలేయ మార్పిడి సదుపాయం ఉన్న ఆసుపత్రిలో చేర్చాలి. చాలా మంది జ్వరం లేదా నొప్పి వస్తే పారాసిటమా్‌ మాత్రలు వేస్తుంటారు. కానీ దెబ్బతిన్న లీవర్‌పై పారాసిటమాల్‌ మరింత టాక్సిక్‌ ఎఫెక్ట్‌ను కలిగిస్తుంది. ఆసుపత్రిలో చేరిన రోగికి ఎల్‌ఎఫ్‌టీ, పీటీ-ఐఎన్‌ఆర్‌, రక్తంలో అమ్మోనియం స్థాయిలను కొలిచే పరీక్షలను చేయించాలి.