Brain Storage Capacity: మానవ మెదడును తరచుగా సూపర్ కంప్యూటర్తో పోలుస్తారు. కానీ జ్ఞాపకశక్తి విషయానికి వస్తే, అది మనం అనుకున్నదానికంటే చాలా శక్తివంతమైనది కావచ్చు. మెదడు వాస్తవానికి ఎంత సమాచారాన్ని నిల్వ చేయగలదో తెలుసుకోవడానికి శాస్త్రవేత్తలు చాలా కాలంగా ప్రయత్నిస్తున్నారు. మెదడు హార్డ్ డ్రైవ్ లేదా క్లౌడ్ స్టోరేజ్ వంటి డేటాను నిల్వ చేయనప్పటికీ, ఆధునిక న్యూరోసైన్స్ దాని సైద్ధాంతిక జ్ఞాపకశక్తి సామర్థ్యం గురించి ఆసక్తికరమైన విషయాలు తెలుస్తున్నాయి. మన మెదడు వాస్తవానికి ఎంత జ్ఞాపకశక్తిని నిల్వ చేయగలదో? దాని సామర్థ్యం ఏంటో తెలుసుకుందాం.
శాస్త్రీయ అంచనాల ప్రకారం, ఆరోగ్యకరమైన వయోజన మానవ మెదడు సుమారు 2.5 పెటాబైట్ల సమాచారాన్ని నిల్వ చేయగలదు. ఇది దాదాపు 2.5 మిలియన్ గిగాబైట్లకు సమానం. దీని వలన మెదడు అత్యంత శక్తివంతమైన నిల్వ వ్యవస్థలలో ఒకటిగా నిలిచింది. ఇంత సామర్థ్యం ఉన్న మెదడు దాదాపు 3 మిలియన్ గంటల టీవీ కంటెంట్ను నిల్వ చేయగలదు. అంటే మీరు టెలివిజన్ను నిరంతరం చూస్తుంటే, ఈ మెమరీ స్పేస్ను పూర్తిగా నింపడానికి 300 సంవత్సరాలకుపైగా పడుతుంది.
మానవ మెదడులో దాదాపు 86 నుంచి 100 బిలియన్ న్యూరాన్లు ఉంటాయి. ప్రతి న్యూరాన్ వేలాది ఇతర న్యూరాన్లతో అనుసంధానించి ఉంటుంది. ఈ విధంగా ఒక విస్తారమైన నెట్వర్క్ను ఏర్పరుస్తుంది. సినాప్సెస్ అని పిలిచే ఈ కనెక్షన్లలో జ్ఞాపకాలు వాస్తవానికి నిల్వ చేసి ఉంటాయి.
ఫోల్డర్లు, ఫైళ్లలో డేటాను నిల్వ చేసే కంప్యూటర్ల మాదిరిగానే, మెదడు జ్ఞాపకాలను నాడీ కార్యకలాపాల నమూనాలుగా నిల్వ చేస్తుంది. ఒకే సినాప్స్ సుమారు 4.7 బిట్స్ సమాచారాన్ని నిల్వ చేస్తుందని అంచనా వేస్తున్నారు. ఇలాంటివి కలిసి ట్రిలియన్ల సినాప్సెస్ గణనీయమైన నిల్వ సామర్థ్యాన్ని సృష్టిస్తాయి.
మెదడులో స్టోరేజీ కెపాసిటీ అయిపోవడం వల్ల మర్చిపోవడం జరగదు. బదులుగా, జ్ఞాపకాలు ఉపయోగం లేకపోవడం, కొత్త సమాచారం జోక్యం చేసుకోవడం లేదా బలహీనమైన నాడీ కనెక్షన్ల కారణంగా మర్చిపోతుంటాం. ముఖ్యమైన సమాచారానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడానికి మెదడు నిరంతరం తనను తాను పునర్వ్యవస్థీకరిస్తూ ఉంటుంది.
మెదడు నిజమైన పరిమితి నిల్వ కాదు, తిరిగి పొందడం. నాడీ నెట్వర్క్లను తిరిగి యాక్టివేట్ చేయడం ద్వారా జ్ఞాపకాలను గుర్తుకు తెస్తారు. అందుకే వాసనలు, భావోద్వేగాలు లేదా సుపరిచితమైన ప్రదేశాలు సంవత్సరాల క్రితం జ్ఞాపకాలను అకస్మాత్తుగా గుర్తుకు వస్తాయి.