ఆర్థిక సంవత్సరం FY24-25 (AY25-26) ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్‌లను (ITRలు) దాఖలు చేయడానికి చివరి రోజు నేడే. సెప్టెంబర్ 15తో ఐటీఆర్ ఫైలింగ్ తుది గడువు ముగుస్తుండగా, Income Tax portal మొరాయిస్తోంది. చివరిరోజు కావడంతో పెండింగ్ ఉన్న అందరూ ఒకేరోజు ఐటీ రిటర్న్స్ దాఖలు చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తుండటంతో వెబ్‌సైట్ సర్వర్ బిజీగా ఉంది. ఈ ఫైలింగ్ పోర్టల్‌లో ఏది క్లిక్ చేసినా లోడింగ్ అని బ్లాంక్ పేజీ కనిపిస్తుందని ఆదాయపు పన్ను చెల్లింపుదారులు చెబుతున్నారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం తేదీని ఏమైనా పొడిగిస్తుందా అని వేచి చూస్తున్న వాళ్లు సైతం లక్షల్లో ఉంటారు.

పన్ను చెల్లింపుదారులు (Income Tax Payers) జరిమానాలు, వడ్డీ ఛార్జీలను నివారించడానికి తమ పత్రాలను సిద్ధం చేసుకుని ఐటీఆర్ దాఖలు ప్రక్రియను సోమవారం రాత్రిలోగా పూర్తి చేయాలని ప్రభుత్వం సూచించింది. ఆన్‌లైన్ దాఖలు ప్రక్రియలో మార్పులు చేసినప్పటికీ, చాలా మంది పన్ను చెల్లింపుదారులు, ముఖ్యంగా మొదటిసారి చేసేవారు, ఈ విధానాన్ని ఇప్పటికీ కష్టంగా భావిస్తున్నారని తెలిసిందే. నిర్మాణాత్మక విధానం, సజావుగా ఐటీఆర్ దాఖలు చేయడానికి, లోపాలు లేకుండా ప్రక్రియ పూర్తి చేసేందుకు వీలు కలుగుతుంది..

మీరు సిద్ధంగా ఉంచుకోవాల్సిన పత్రాలు

ఈ-ఫైలింగ్ ప్రక్రియను ప్రారంభించే ముందు, కింది పత్రాలు అందుబాటులో ఉంచుకోవాలి.

  • ఫారం 16: మీ కంపెనీ ఓనర్ ఇది మీకు అందిస్తారు. జీతం తీసుకునే వారికి ఇది చాలా అవసరం. ఆర్థిక సంవత్సరంలో మీరు ఉద్యోగాలు మారినట్లయితే, ఈ ఫారమ్‌ను అన్ని కంపెనీల నుండి సేకరించాలి
  • పాన్, ఆధార్ కార్డులు: చెల్లుబాటు అయ్యే రిటర్న్ కోసం 2 లింక్ చేసి ఉండాలి.
  • ఇన్వెస్టిమెంట్ ప్రూఫ్స్: ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లు, PPF స్టేట్‌మెంట్స్, బీమా ప్రీమియం (insurance Premium) రసీదులు వంటివి.
  • హోమ్ లోన్ వడ్డీ సర్టిఫికేట్: ఇంటి కోసం తీసుకునే హోమ్ లోన్ వడ్డీపై మినహాయింపులు కోరుకునే వారి కోసం హోం లోన్ సర్టిఫికెట్ అవసరం.
  • ఫారం 26AS: TDS తీసివేసిన ఆదాయాన్ని TRACES పోర్టల్ ద్వారా యాక్సెస్ చేయవచ్చు.
  • వార్షిక సమాచార ప్రకటన (AIS): పన్ను పోర్టల్‌ (Income Tax Portal)లో అందుబాటులో ఉంటుంది. ఇది డివిడెండ్‌లు, సెక్యూరిటీల లావాదేవీలు, వడ్డీపై వచ్చే ఆదాయం, విదేశీ రెమిటెన్స్‌లపై డేటాను కలిగి ఉంటుంది.

తుది గడువు దాటితే ఏం జరుగుతుంది

గడువు లోగా ఐటీఆర్ దాఖలు చేయడంలో విఫలమైతే ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 234F కింద జరిమానాలు విధిస్తారు. మీ ఆదాయం కనుక రూ. 5 లక్షలు దాటితే జరిమానా రూ. 5,000 ఉంటుంది. ఈ పరిమితి కంటే తక్కువ ఆదాయం ఉన్నవారికి రూ. 1,000 జరిమానా విధిస్తారు. సెక్షన్ 234A కింద నెలకు 1 శాతం అదనపు వడ్డీ ఛార్జీలు రిటర్న్ దాఖలు చేసే వరకు చెల్లించని పన్నుపై వర్తిస్తాయి. ఆలస్యంగా దాఖలు చేసిన రిటర్న్‌లను 31 డిసెంబర్ 2025 వరకు ఫైల్ చేయవచ్చు

ఐటీఆర్ దాఖలు చేసే విధానం ఇదీ..

1. అధికారిక ఆదాయపు పన్ను ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్‌ https://www.incometax.gov.in/iec/foportal/ ను సందర్శించండి2. మీ పాన్ లేదా ఆధార్ కార్డులను ఉపయోగించి లాగిన్ అవ్వండి.3. సంబంధిత అసెస్‌మెంట్ సంవత్సరాన్ని ఎంచుకోవాలి.4. ఆన్‌లైన్ లేదా ఆఫ్‌లైన్ ఫైలింగ్‌ను ఎంచుకోవాలి5. తగిన ITR ఫారమ్‌ను సెలక్ట్ చేసుకోవాలి (జీతం తీసుకునేవారు/పెన్షనర్ల కోసం ITR-1, వ్యాపారం లేదా మూలధన లాభాల కోసం ITR-2 లేదా ITR-3).6. ఆదాయ వివరాలు, మినహాయింపులు, మినహాయింపులను ఫిల్ చేయాలి7. ఏదైనా పెండింగ్ పన్నులు ఉంటే చెల్లించండి.8. రిటర్న్‌ను సమర్పించండి, 30 రోజుల్లోపు ఈ-వెరిఫికేషన్ పూర్తి చేయండి.

ఈ తప్పులు చేయవద్దు

సాధారణ లోపాలు ఐటీ రిటర్న్స్ ను ఆలస్యం చేస్తాయి లేదా మీ ఫైలింగ్‌ను అసంపూర్తిగా చేస్తాయి. వీటిలో పాన్, ఆధార్‌ను లింక్ చేయడంలో విఫలమవ్వడం, బ్యాంక్ ఖాతాను ముందుగా ధృవీకరించడంలో నిర్లక్ష్యం, ఇ-ధృవీకరణను కోల్పోవడం వంటివి ఉన్నాయి. పన్ను చెల్లింపుదారులు బీమా కోసం పాలసీ నంబర్‌లు, PPF ఖాతా వివరాలు లేదా HRA క్లెయిమ్‌ల కోసం ఓనర్ వివరాలు వంటి అవసరమైన మొత్తం సమాచారాన్ని ఖచ్చితంగా అందించారని నిర్ధారించుకోవాలి. లోపాలు క్లెయిమ్‌లను తిరస్కరిస్తారు.

ITR ఫైలింగ్ పూర్తి చేయడానికి తుది చెక్‌లిస్ట్

  • అన్ని వ్యక్తిగత, ఆర్థిక వివరాలను రెండుసార్లు తనిఖీ చేయండి.
  • వాపసుల ప్రక్రియ కోసం మీ బ్యాంక్ ఖాతా ధృవీకరించబడిందని నిర్ధారించుకోండి.
  • మీ ఆదాయ రకానికి సరైన ITR ఫారమ్‌ను ఉపయోగిస్తున్నారో లేదో ధృవీకరించండి.
  • ఆలస్యం కాకుండా ఉండటానికి ఫైలింగ్ చేసిన వెంటనే ఇ-ధృవీకరణను పూర్తి చేయండి.

ఈ రోజు గడువు ముగుస్తుండటంతో, పన్ను చెల్లింపుదారులు ఆలస్యం చేయకుండా ఫైల్ చేసుకోవాలి.